ב"ה, ערב ראש השנה, ה'תשי"ט
ברוקלין, נ.י.
סניפי נשי ובנות חב"ד די בכל אתר ואתר ה' עליהן תחיינה
שלום וברכה!
שטייענדיק אויף דעם שוועל פון דעם נייעם יאהר, הבא עלינו ועל כל ישראל לטובה ולברכה,
ווינטש איך אייך, אלעמען בכלל און יעדערע פון אייך בפרט, א שנה טובה ומתוקה.
וואס אין דעם איז, זעלבסטפארשטענדליך - הצלחה אין דער ארבעט פון אייער סניף, סיי אין כמות (פארגרעסערונג פון דער צאהל חבירות) סיי אין איכות (פארטיפונג פון דער ארבעט).
און אין ענינים פון תורה ומצות, פון טוב און קדושה, איז דאך - ווי גוט עס זאל ניט זיין, - שטענדיג פראן ארט אויף צוגעבען נאך און נאך.
* * *
אזוי ווי דער יסוד פון דער ארבעט, איז דאך דער ענין פון אהבת ישראל, ווי עס ווערט ברייט ארומגערעדט אין פילע ערטער בתורת החסידות, און בפרט אין די שיחות קדש פון כ"ק רבותינו נשיאינו,
בריינג איך דא, אן אויסצוג פון א שיחה פון כ"ק מו"ח אדמו"ר - א סיפור, וועלכען עס האט זיינערצייט דערציילט כ"ק אדמו"ר הצמח צדק,
וואס היינט - ערב ראש השנה, איז זיין - דעם צמח צדק - יום הולדת - זכותו יגן עלינו ועל כל ישראל.
* * *
דער זיידע דער צמח צדק האט געהערט פון זיין זיידען - רבינו הגדול, דער אלטער רבי - וואס ער האט עס געהערט אין מעזריטש, א מעשה פון בעל שם טוב:
דער בעל שם טוב, פאר זיין התגלות און אויך אין די ערשטע יארען נאך זיין התגלות, פלעגט ער ארומפארן אין אידישע שטעטלעך, און פלעגט אין מיטען מארק, צוזאמענקלייבען ארום זיך, די פשוטע אידן, מענער און פרויען און קינדער, און דערציילען זיי סיפורים. די סיפורים זיינען געווען דער עיקר פון אגדות רז"ל. ער פלעגט מאריך זיין און ערקלערען זיי דעם סיפור, אדער ער פלעגט פארבינדען א סיפור מיט א ענין דערמאנט אין אגדות חז"ל, בכדי אז דער ענין זאל נקבע ונקלט ווערען בא די הערער.
איין מאהל בא אזא צוזאמענקומען, האט דער בעל שם טוב גערעדט אין דעם ענין פון אהבת ישראל, ווי גרויס עס דארף זיין בא אידען - וויסענדיק די אהבה פון דעם אויבערשטען צו אידען, און האט עס ערקלערט מיט א ביישפיל:
אין יענער שטאט איז געווען א איד מיט'ן נאמען ר' יעקב, און ער איז געווען בקי אין ש"ס גמרא רש"י און תוספות אויף אויסווייניג, און פלעגט לערנען אויף אויסווייניג,
- יענע צייטען איז דאס ניט געווען קיין זעלטענהייט אין אידישע שטעטלעך -
און אז מען לערנט אויסווייניג מוז דאך דער געדאנק זיין מער צוגעבונדען צו דעם לערנען - ווי ווען מען לערנט אינווייניג. אמאהל האט ר' יעקב געלערנט - ווי געזאגט אויסווייניג - א שווערען גרויסען תוספת, איז צוגעקומען צו עם זיין א קליין קינד, און האט עם געזאגט עפעס א חכמה, איז ר' יעקב שטארק נתפעל געווארען פון דער חכמה, און האט מפסיק געווען דעם לערנען. אט דאס קען פועל זיין א קינד.
אזוי אויך, כביכול, השם יתברך - זעצט פאר דער בעל שם טוב - איז פארנומען - ווי רז"ל זאגען, שלש שעות ראשונות יושב ועוסק בתורה כו', אבער בשעת א איד דאווענט, קומט מיט א בקשה צום אויבערשטען - איז ער מפסיק און פארנעמט זיך מיט די תפלות ובקשות פון אידען.
ווען השם יתברך האט געזאגט צו די מלאכים, אז ער וויל באשאפען א מענשן, האבען די מלאכים געפרעגט, ווי וועט ער אויסזעהן. הערענדיג דעם ענטפער האבען זיי געזאגט: מה אנוש כי תזכרנו, אויף וואס דארפמען אזא מענשן.
איז אז א איד שטייט אויף אין דער פרי, לויפט דאווענען בצבור ותיקין, און דערנאך א גאנצען טאג איז ער טרוד ומוטרד, און דאך לאזט ער איבער אלע געשעפטען און לויפט דאווענען מנחה אין שול, און צווישן מנחה און מעריב, הערט ער לערנען עין יעקב און דאווענט מעריב, בריינגט אהיים דעם ענין פון עין יעקב און דערציילט עס איבער די בני בית,
איז דענסמאל רופט השם יתברך צונויף די מלאכים, און בארימט זיך מיט דעם מענשן וואס ער האט באשאפען, און זאגט זיי:
איר מלאכים, האט ניט קיין ריחיים על צוארו (קיין יאך), קיין פרוי און קינדער, קיינע טרדות, קיינע מסים וארנונית (שטייערען). דער מענטש האט ריחיים על צוארו, און די ריחיים האב איך עם געהייסען נעמען אויף זיך, על פי תורה דארף ער מפרנס זיין אשתו ובניו, און איז טרוד ומוטרד און האט מסים וארנונית, עול הגלות, און דאך זעהט ווי ער פירט זיך אויף.
ווען מען וועט זיך אריינטראכטען און פארשטעלען זיך ווי מיט יעדער גוטער זאך, וואס א איד טוט - בארימט זיך דער אויבערשטער, וועט דאס פועל זיין א סך.
* * *
ווי שוין אייניגע מאהל ערקלערט, זיינען די רייד פון נשיאים און סיפורים וואס מען הערט פון זיי, אן אנווייזונג און לערנונג פאר יעדערן פון די הערער. און גלייכצייטיג אויך א נתינת כח, א שטארקונג און ברכה, אז מען זאל דאס קענען פארווירקליכען. און עס ווענדט זיך נאר אין דעם הערער, ער זאל דאס ערפילען לויט דער כוונה.
און השם יתברך זאל העלפען, אז ווי געזאגט, זאל מען טאן אין דעם און עס זאל זיין מיט הצלחה אין אלע הינזיכטען.
בברכת כתיבה וחתימה טובה, צו יעדערער מיט די בני בית - שליט"א.
רוב האגרות הן מהעתק המזכירות וחלק מצילום האגרת. לא נסמן בהערות אלא אם מקורה אחר, או שכבר נדפסה בלקו"ש.
האגרת שלפנינו נדפסה בלקו"ש חכ"ד ע' 533.
אויסצוג פון א שיחה: י"ט כסלו תרצ"ט (סה"ש תרצ"ו-ש"ת ע' 317).
B"H, Eve of Rosh HaShanah, 5719.
Brooklyn, NY.
Nshei U'Bnos Chabad branches in every place — may Hashem grant you life.
Shalom u'Vrachah!
Standing at the threshold of the new year, which is coming upon us and all Israel for good and blessing, I wish you all collectively and each one of you individually a good and sweet year. This naturally includes success in your branch's work — both in quantity (increasing the number of members) and in quality (deepening the work). And regarding matters of Torah and mitzvos, of goodness and holiness — no matter how good things are, there is always room to add more and more.
Since the foundation of this work is Ahavas Yisrael, as is widely discussed in many places in Chassidus — especially in the holy talks of our Rebbeim — I am bringing here an excerpt from a talk by my father-in-law, the Rebbe Rayatz: a story that was told by the tzt"z. Today — Erev Rosh HaShanah — is his (the tzt"z's) birthday; may his merit protect us and all Israel.
The tzt"z heard from his grandfather — Rabbeinu HaGadol, the Alter Rebbe — who heard it in Mezeritch: a story from the Baal Shem Tov. The Baal Shem Tov, before his revelation and also during his first years after it, would travel through Jewish towns. In the marketplace he would gather around him simple Jews — men, women, and children — and tell them stories. These stories were mainly from Aggados Chazal. He would elaborate on them or connect a story with something mentioned in Aggados Chazal so that its message would be firmly established within his listeners.
Once at such a gathering, the Baal Shem Tov spoke about Ahavas Yisrael — how great it must be among Jews when they know G‑d's love for them. He explained with an example: In that town lived a Jew named Reb Yaakov who knew Shas Gemara with Rashi and Tosafos by heart. He would study by heart; at that time this was not uncommon among Jews. When one studies by heart one's mind is even more connected to learning than when reading inside. Once while Reb Yaakov was reciting a difficult Tosafos by heart, his young child came over and said something clever. Reb Yaakov was so impressed by this wisdom that he interrupted his learning. This is what a child can accomplish.
Similarly (so to speak), Hashem — as our sages say: "For three first hours He sits and studies Torah," etc., but when a Jew prays and comes with a request before Hashem, He interrupts His learning to occupy Himself with their prayers and requests.
When Hashem said to the angels that He wanted to create man, they asked what he would look like. Upon hearing His answer they said: "Mah enosh ki tizkerenu" (What is man that You should remember him). Why create such a being? Yet when a Jew rises early in the morning to pray with a minyan at sunrise (vasikin), then spends all day busy or troubled but still leaves everything behind to pray Minchah at shul; between Minchah and Maariv he studies Ein Yaakov then prays Maariv; then brings home what he learned from Ein Yaakov and shares it with his family — at that moment Hashem gathers together the angels and boasts about this person He created: "You angels have no millstone on your necks (no burdens), no wife or children, no worries or taxes." Man has these burdens because I commanded him according to Torah to support his wife and children; he is busy with troubles, taxes, exile's yoke — yet look how he behaves! If we contemplate how every good thing a Jew does causes Hashem to boast about him, it will have great effect.
As explained many times already: The words of our leaders and stories we hear from them are guidance and instruction for everyone who hears them. At the same time they also give strength, encouragement, and blessing so we can fulfill them. It depends only on each listener to fulfill according to intent. May Hashem help that as said above you will act accordingly with success in every aspect.
Summary
The Rebbe teaches that every act of goodness by a Jew brings pride to Hashem Himself. By strengthening Ahavas Yisrael within ourselves—especially as we enter a new year—we draw down blessings for ourselves and all Israel in both spiritual growth and practical success.