ב"ה, כ"ה אדר ב', תשי"ד
ברוקלין.
שלום וברכה!
איך באשטעטיג די ערהאלטונג פון דיין בריף פון כ"ד אדר שני און איך מוז אנהויבען מיין בריף, אז אין בין געווען העכסט ענטוישט פון דעם בריף אלס צוגאב צו דער ענטוישונג פון דער זאך אין אלגעמיין.
זיכער איז איבעריג צו איבער'חזר'ן נאך אמאל דאס, אז עס איז א דבר הפשוט און עס האט זיך גערעט פילע מאל אין התועדות, אז השי"ת האט ניט באשאפען קיין זאך לבטלה, במילא דארף יעדער אויסניצען זיינע כשרונות, און אין דער ריכטונג פון דער מאמר הגמרא אין קדושין אני לא נבראתי אלא לשמש את קוני.
און זעהענדיק אין דיר דעם כשרון צו קענען משפיע זיין אויף דער סביבה און אויך אנפירען מיט חברים, בין איך געווען זיכער, אז דו וועסט דאס אויסניצען אין איינקלאנג מיט דעם מאמר רז"ל הנ"ל אז אויך זיי זאלען ווערען נעהענטער לשמש את קונם.
און דעריבער ווען עס איז ארויס א קלאנג אז דו האסט געגעבען עצות און געפירט זיי אין א פארקערטער ריכטונג, און לויט דיין שרייבען זעהט זיך אז עס איז טאקע אזוי געווען, האט דאס אויף מיר געמאכט א שווערען איינדרוק, ווי געזאגט אויבען.
דאך נעמענדיק אין אכט אז אין אדם צדיק בארץ גו' ולא יחטא, [האב איך] גערעכענט אז אנערקענענדיק אז דאס איז געווען א דורכפאל, און ווי דו אליין שרייבסט אין דיין בריף, וועסט דו אננעמען די פאלגען פון דעם, אז ווען מען וויל זיך באפרייען פון א ניט פאסענדען טהאט אדער א דורכפאל, איז דאס ניט דורך דעם זעהן צו פארגעסען אויף דעם און מער גארניט, נאר אויב עס קומט נאך דעם א מסובב, א עונש, וועסט דו האבען גענוג כח צו אנערקענען, אז "וויבאלד אז איך בין שולדיג קומט מיר דער עונש".
און ווען אפילו דו וועסט דיינקען אז דער עונש איז ניט אין מאס צו דעם דורכפאל, וועסט דו לכל הפחות נעמען אין חשבון, אז אלס א נוגע בדבר, קענסט דו ניט אורטיילען אביעקטיב און וועסט מסתמא וועלען מאכען קלענער די שולד.
צווייטענס אויב אפילו נאכן חשבון, איז דער עונש דאך צו שטריינג, איז וואס עלטער איז דער מענש וועלכער האט פאראורזאכט דעם דורכפאל, און בפרט ווען עס האנדעלט זיך וועגען א חבורה און דער דאזיקער איז געווען א אנפירער און האט געגעבען עצות, דארפמען פון זיך אליין מער פאדערען און ניט וועלען מען זאל עם באהאנדלען מילד ביחס צו חברים. און ווי איך זעה פון דיין בריף באטראכטס דו דעם עונש ווי א טהאט וואס מען האט אנגערירט דיין כבוד און דיין מציאות, און דעריבער ווילסט דו צוריקצאלען מיט אוועקגיין פון דער ישיבה.
און דריטענס - וואס עס איז א גרויסער וואונדער און ענטוישונג פאר מיר, וואס איך בין געווען זיכער אז דו און בכלל בני הישיבה זעהען אין דער ישיבה ווי מען דארף זעהען און קוקען אויף א ישיבה, אז דאס איז ניט וואס מען קומט און מען לערענט אין ישיבה ווי אורחים און ווען מען לערנט אפ א געוויסע צייט זעגענט מען זיך מיטן "בעל הבית" און מען גייט אוועק, נאר מען וועט גוט פארשטיין, אז א ישיבה בויט זיך ניט נאר דורך ראשי ישיבות און משפיעים, נאר דורך די בחורים תלמידים. במילא וועלען זיי קוקען אויף דעם ווי אויף א בנין רוחני, וואס יעדער דארף צוטראגען זיין חלק. און ניט טאן דאס ווי א ענין פון מהיכי תיתי, און אין דער פרייער צייט האט ער גאר ניט צו טאן מיט דער ישיבה, נאר אין געגען טייל מען דארף טאן מיט א מסירה ונתינה ווי א מענש טוט אין א אייגענער זאך און בויט זיין אייגענעם בנין.
זעלבסט פארשט[ע]נדל[ע]ך אז האבענדיק אזא באציהונג, וואלט בא קיינעם ניט געווען קיין מחשבה צו אפטאן א שפיצעל דער ישיבה (!) אדער דער הנהלה פון דער ישיבה (!) דורך אוועקגיין פון דער ישיבה!
עס איז באוואוסט דער משל אין דעם, אז ווען א מענש פארפלאנטערט זיין לינקע פוס אין דער רעכטער, נעמט ער ניט קיין בייטש צו מעניש זיין די רעכטע פוס, נאר מען זוכט עצות אז דאס זאל מער ניט טרעפען.
איך שרייב דיר דאס אלעס, זעלבסט פארשטענדלעך ניט צוליב זאגען מוסר, נאר צו אויסדריקען מיין ענטוישונג און האפען אז די כחות וועלכע מען האט אריינגעלייגט אין דיר און די כשרונות וואס השי"ת האט דיר געשיינקט, וועלען ניט דערלאזען אז דער יצר הרע זאל זיך שטארקען אויף דיר און איבערוועלטיגען דיך אז דו זאלסט אוועקגיין פון דער ישיבה וואו דו קענסט לערנען תורה מיט יראת שמים תורת הנגלה ותורת החסידות. און השי"ת זאל דיר העלפען אז דו זאלסט זיין א מופת - מוסטער - פאר די אנדערע חברים דיינע.
בברכה ליראת שמים טהורה.
B"H, 25 Adar II, 5714.
Brooklyn.
Shalom u'Vrachah!
I acknowledge receipt of your letter from the 24th of Adar Sheni, and I must begin my letter by saying that I was extremely disappointed by your letter, in addition to my general disappointment regarding the matter overall. Surely it is unnecessary to repeat again that it is self-evident—and this has been discussed many times at farbrengens—that the Holy One, blessed be He, did not create anything in vain. Therefore, everyone must utilize their talents, especially in line with the teaching of the Gemara in Kiddushin: Ani Lo Nivreisi Ela LeShamesh Es Koni ("I was only created to serve my Maker"). Seeing in you the talent to influence your surroundings and also to lead friends, I was certain you would use this in accordance with our Sages' statement above so that they too would become closer to serving their Maker.
Therefore, when it became known that you gave advice and led them in the opposite direction—and from your writing it appears this is indeed what happened—it made a very strong impression on me, as mentioned above. Nevertheless, taking into account that there is no righteous person on earth who does only good and never sins [I have] considered that by recognizing this as a failure—as you yourself write in your letter—you will accept its consequences. When one wants to free oneself from an inappropriate act or failure, it is not enough just to try to forget about it and do nothing more; rather, if a consequence or punishment follows, you will have enough strength to recognize: "Since I am guilty, I deserve this punishment." And even if you think the punishment does not match the failure, you should at least consider that as someone involved personally, you cannot judge objectively and will likely minimize your own guilt.
Secondly—even after considering all this—if the punishment still seems too harsh, then the older a person is who caused the failure (especially when it concerns a group and this person was a leader giving advice), one must demand more from oneself and not expect leniency compared to others. From your letter I see that you view the punishment as an affront to your honor and existence; therefore you want to retaliate by leaving yeshiva.
Thirdly—which is a great wonder and disappointment for me—I was sure that you (and generally all yeshiva students) see yeshiva as one should: not as guests who come for a while and then leave after learning for some time with a farewell handshake with the "host," but rather with an understanding that a yeshiva is built not only by its heads and mashpi'im but also by its students. Therefore they should view it as a spiritual building where each must contribute his part—not treating it as something optional or unrelated during free time but acting with dedication as one does for his own property or building his own home.
It goes without saying that with such an attitude no one would ever think of punishing yeshiva itself (!) or its administration (!) by leaving! There is a well-known analogy: when someone twists his left foot around his right foot he does not take a whip to punish his right foot; instead he seeks solutions so it won't happen again.
I write all this not at all to rebuke but rather to express my disappointment and hope that the strengths invested in you and the talents Hashem has given you will not allow your evil inclination to overpower you so that you leave yeshiva—where you can study Torah with awe of Heaven both Nigleh (revealed Torah) and Chassidus. May Hashem help you become an example—a model—for your other friends.
Summary
The Rebbe teaches us never to waste our G‑d-given talents or abandon our responsibilities due to disappointment or pride. Instead, we must accept consequences maturely and remain dedicated builders within our spiritual communities.