ב"ה, יום ה' יד מנ"א ה'תש"ד
הנכבד והנעלה מר צבי שי' פאלמער
שלום וברכה!
צוערשט וויל איך זיך ענטשולדיגען, וואס איבער אונאפהענגיגע פון מיר סבות, האב איך ביז יעצט ניט געענטפערט אויף אייער בריף.
א) איך בין איינשטימינג מיט אייך, אז יעדער פון אונז האט זיך זיינע "ברילען" דורך וועלכע ער באטראכט אלץ, איך פארשטיי נאר ניט, פארוואס איר דיינקט אז דאס איז נאר ווען מען קוקט אופ'ן עבר, איך רעכען אז אסאך מעהר ווענדעט מען אן די "ברילען" וועןמען באטראכט דעם "יעצט" איינפאך דערפאר ווייל דער הוה בארירט מעהר דעם אייגענעם לעבען, איז דערפאר שווערער אפ צושאצען עםלויט דעם ריינעם אמת, ניט צומישענדיג דערביי אייגענע פניות און אהבת-עצמו.
ב) וואס איז די עצה אויף אויסמיידען א טעות פון די אייגענע "ברילען" אין דעם אפשאצען א פאסירונג פון עבר?
דער זיכערסטער וועג איז זיך איינטיפען אין די ווערטער פון דעם וואס דערציילט די פאסירונג, און וועלכער האט געלעבעט, אונגעפאר, אין דער זעלבער צייט, און אויב דאס איז וויניק צוניצען די ערקערונגען פון מענשען וואס זיינען געווען אמנאענטסטען צו דער צייט פון דער פאסירונג.
דערפאר, אויף צו פארשטיין ריכטיג דעם מיין פון ר' שמעון בן אלעזר'ס (שבת קל, א) ווערטער אז תפילין לא מסרו ישראל כו', האב איך זיך אפגעשטעלט אויף א אינגאנצען ניט פארשטאנדליכע זאך - אויפ'ן ערשטען בליק - דארט אין גמרא: ר' שמעון זאגט דוכט זיך זייער קלארע ווערטער א) איז אויף תפילין האט מען זיך ניט מוסר נפש געוען למיתה ב) אז תפילין איז "מרופה" בא אידען. איז וואס דארף די גמרא האבען ערקלערונגען אויף דעם: "דאמר רבי ינאי" א. ז. וו. - מ'האט געדארפט אקוק טאן וואס עס טוט זיך בא אידען מיט תפילין, וואלט מען געזעהן צי עס איז מרופה צי ניט און אז ר"ש דערציילט אז לא מסרו כו', איז וואס גיט אונז צו די ערציילונג פון אלישע בעל כנפים אין פארשטארקען ר"ש ערציילונג (ווען די גמרא בריינגט אראי', איז דאס אויף פארשטארקען א מיינונג, א טייטש, א ערקלערונג, אבער ניט אויף באווייזען, אז דאס וואס א תנא אדער אמורא דערציילט, האט ווירקליך אזוי פאסירט).
דערפאר מוז מען אנקומען צו א ערקלערונג אין דעם, האב איך באנוצט די ערקלערונגען פון רש"י אדער תוספות - וואס האבען געלעבט 500-600 יאהר אפגערוקט פון גמרא און וועלכע האבען באקומען די פירושים פון פשט הגמרא דורך ר' גרשום מאור הגולה א. ז. וו. פון בבל וואו דער ש"ס איז געשריבען געווארען - וואס לויט דעם, ווערט קלאהר צוליב וואס די גמרא בריינגט: דאמר ר' ינאי א. ז. וו. - אויף צו פארשטיין ר' שמעון'ס ווערטער ניט ווי דער אויבענ-אויפיגער טטיטש, נאר דעם ריטיגען מיין: א) אין וואס האט זיך אויסגעדריקט דער לא מסרו נפשם למיתה ב) וואס הייסט "מרופה בידם".
- אלעס לויט ווי געבראכט אין פעריגען בריף.
ג) איך האב געבראכט דעם מאמר פון ר' שמעון, אלס איליוסט-ריישאן 1) וואס פאר אבעציהונג די מצות תפילין פאדערט צו זיך, 2) ווי, בשעת עס האט באדייטעט זיכערע טויט שטארף, האט מען דאך מקיים געווען די מצוה, און אויף אזוי פיל אז אייניגע פלעגען עס טראגען אפילו אין גאס און אגאנצען טאג - (זע פאריגען בריף)
ד) איהר שרייבט: אין אמעריקא האלטען אלע פון מילה אבער אסך זיינען ניט מקיים די מצוה פון תפלין רעכנט איהר: דאס האט געמיינט ר' שמעון אז מילה איז ניט מרופה אבער תפלין איז יא מרופה.
ווי געזאגט, לויט מיין מיינונג, באזירט אויף די פירושים פון מענשען וואס זיינען געווען נעענטער פון אונז צו דער צייט פון מענשען וואס זיינען געווען נעענטער פון אונז צו דער צייט פון ר' שמעון אויף 900 יאר מיינט ר' שמעון מרופה - שוואך, ד. ה. ניט אזוי שטארק ווי זי האט געדארפט זיין און ווי אויבענגעשריבען.
איך קען אבער איינשטימען מיט אייך אין פאלגענדעם - וועל קלאר מאכען דורך אביישפיל: מענשען גייען צוזאמען אין וועג, איינער איז אין דער פינסטער אראפ פון וועג, פארבלאנדזשעט, ביז אין א צייט ארום האט ער זיך געחאפט, אז ער געפינט זיך אין א מיטען וואלד וואו עס זעט זיך ניט קיין וועג, אויז, מענש א. ז. וו.
ווי איז דאס פארגעקומען? מ'שפרינגט ניט אריבער גלייך פון מיטען גרויסן וועג אין דער טיפעניש פון געדיכטען וואלד, נאר פריער איז ער אראפ פון ועג אויף א אינטש, דערנאך איז צוגעקומען נאך א אינש, און מיט דער צייט איז מען אין א טיף געדיכטען וואלד. דאס זעלבע אין אונזער ענין:
דערפון וואס אין די צייטען פון ר' שמעון, איז מען געווען שוואך, אז מ'האט געטראגען תפלין אין דער היים אבער ניט געגאנגען למיתה אויף טארגען אין גאס אגאנצען טאג, איז אפשר אינטש בא אינטש געקומען בא אטייל אידען די איצטיגע לאגע.
אבער איך פרעג אייך: אויב מ'וועט קוקען אויף די געמישטע הייראטען פון אגעוויסען טייל מענשען, אף די באוועגונג אין דער פארם פון גלח וראבבאי בשבת און זונטאג, אף די סעמינארען - ישיבות וואו מ'לערנט אף רב וגלח צוזאמען, אף דעם ראבבאי, וואס הונדערטער טויזענטער אמעיקאנער אידען האלטען עם פאר אפירער און ער שיינקט אוועק אמנורה וואס איז געווען הונדערטער יאהרן אין אבית מדרש - אין אטשערטש און בערימט זיך דערמיט אין אלע צייטונגען און בלייבט ווייטער פירער - אויב איר וועט צוזאמענקלייבן אלע "טשעמפיאנעס" וואס אמעריקא פארמאגט אויף די געביטען - וואס וועט בלייבען פון אידישען פאלק בא אונזערע קינדער?
מיט בעסטע וואונשע ובברכת לאלתר לתשובה - לאלתר לגאולה
הרב מנחם שניאורסאהן
איהר דערמאנט אין אייער בריף דעם פראנצויזשען פילאזאף וואלטער - זיין לעבען וואס ער האט געפרעדיגט און זיין פערזענליכען אויפפירונג בין אדם לחבירו, איז איינער פון די בעסטע אלויסטריישען אויף וויפיל מען מוז האבען די הארמאניע פון קאפ און הארץ (תאוות) - ווי אנגעדייטעט אין פעריגען בריף - און צו וואס עס בריינגט, אויב ד'י הארמאניע איז ניטא.
מהעתק המזכירות.
הנכבד.. פאלמער: אגרת נוספת אליו - לעיל קנט.
B"H, Thursday, 14 Menachem Av 5704.
To the esteemed and elevated Mr. Zvi Palmer. Shalom u'Vrachah!
First, I want to apologize that due to circumstances beyond my control, I have not responded to your letter until now.
a) I agree with you that each of us has our own "glasses" through which we view everything. I just don't understand why you think this only applies when looking at the past; I believe we rely on these "glasses" even more when considering the present—simply because what is happening now affects our own lives more directly. Therefore, it is harder to evaluate it according to pure truth without mixing in personal interests and self-love.
b) What is the solution to avoid mistakes from our own "glasses" when evaluating a past event? The surest way is to immerse oneself in the words of those who recount the event and who lived approximately at that time. If that's not possible, then use accounts from people who were closest to that period. Therefore, to properly understand Rabbi Shimon ben Elazar's (Shabbat 130a) words that "the Jews did not give their lives for tefillin," I focused on something seemingly incomprehensible—at first glance—in the Gemara: Rabbi Shimon seems to say very clear things: a) Regarding tefillin, they did not give their lives for martyrdom; b) Tefillin is 'merufe' (weak/neglected) among Jews. So why does the Gemara need explanations like: "as Rabbi Yannai said," etc.? If one would simply look at what actually happens among Jews with tefillin, one could see whether it is 'merufe' or not. And if Rabbi Shimon reports that they did not give their lives for it, what does bringing the story of Elisha Ba'al Kenafayim add in strengthening Rabbi Shimon's account? (When the Gemara brings a story, it's usually to strengthen an opinion or explanation—not as proof that what a Tanna or Amora says actually happened.) Therefore, we must seek an explanation here; I used explanations from Rashi or Tosafot—who lived 500–600 years after the Gemara and received their interpretations from Rabbeinu Gershom Me'or HaGolah etc., from Babylonia where the Talmud was written—which clarifies why the Gemara brings: "as Rabbi Yannai said," etc.—to understand Rabbi Shimon's words not as their superficial meaning but their true intent: a) In what way did they not give their lives for martyrdom? b) What does 'merufe beyadam' mean?—All as brought in my previous letter.
c) I brought Rabbi Shimon's statement as an illustration: 1) What kind of devotion the mitzvah of tefillin demands; 2) How—even when it meant certain death—Jews still fulfilled this mitzvah, so much so that some would wear them even in public all day long (see previous letter).
d) You write: In America everyone values circumcision but many do not fulfill the mitzvah of tefillin. You reckon: This is what Rabbi Shimon meant—that circumcision is not 'merufe,' but tefillin is. As I said above, in my opinion—based on explanations from those closer than us to Rabbi Shimon's time by about 900 years—Rabbi Shimon means 'merufe' as weak; i.e., not as strong as it should have been—as explained above.
However, I can agree with you on the following—which I'll clarify with an example: People walk together on a path; one person strays off into darkness until he finds himself deep in a forest where there is no visible path or exit. How did this happen? One doesn't jump straight from a main road into a dense forest; first he steps off by an inch, then another inch—and over time finds himself deep within. The same applies here: From being weak in Rabbi Shimon's time—wearing tefillin at home but not risking death by wearing them publicly all day—it may be that inch by inch some Jews reached today's situation.
But I ask you: If you look at intermarriage among certain people; at movements where priest and rabbi officiate together on Shabbat and Sunday; at seminaries—yeshivot where rabbi and priest teach together; at rabbis whom hundreds of thousands of American Jews consider leaders who remove menorahs that stood for hundreds of years in synagogues and place them in churches—and boast about it publicly while remaining leaders—if you gather all these "champions" America has produced in these areas—what will remain of our Jewish people among our children?
With best wishes and blessings for immediate teshuvah—immediate redemption.
Summary
The Rebbe teaches that personal bias affects how we interpret both past and present events. To truly understand Torah teachings or history, one must seek sources closest to those times and strive for harmony between intellect and emotion while remaining vigilant against gradual spiritual decline.