ב"ה, ט"ו תמוז, תשט"ו
ברוקלין.
שלום וברכה!
אין ענטפער אויף אייער בריף, וואס איר וואונדערט זיך אויף דעם אינהאלט פון מיין בריף, ענטפער אויף א צעטיל פון כבוד זוגתו הרבנית שתליט"א.
א) וואס איך האב געשריבען אז מען זאל בודק זיין די מזוזות, איז דאס ניט וויילע איך בין ח"ו חושד וועמען, נאר אזוי ווי אין ענליכע פאלען, און אויך נעמענדיק אין אכט די דיעה אין מכילתא וועגען בדיקת תפילין ומזוזות (עיין רא"ש סוף הל' תפלין) מימים ימימה י"ב חודש (חאטש דער דין איז אז עס איז גענוגענד צוויי מאל אין א שמיטה), האב איך דעריבער געשריבען ווי בא מיר האט זיך אפּגעלייגט אז מען זאל איצטער בודק זיין די מזוזות, און דאס וואס מיט א צייט פריער זיינען זיי געווען כשר'ה, איז דאס ניט קיין סתירה אז מען זאל זיי דארפען בודק זיין, ווי מען זעהט פון דעם דין אליין אז צווי מאל אין שמיטה דארפמען בודק זיין, און עס איז פארשטענדליך אז אמאל שפּרינגט אפּ די טינט אדער עס קומט אמאל אריין א ביסעל וואסער אונטערן שיידיל פון דער מזוזה, און דארטען וואו עס איז פארבונדען מיט געזונט, טוט מען אויך קלענערע ספיקות אום צו בעסערן דעם געזונט.
ב) דאס וואס מיין שווער כ"ק אדמו"ר זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע האט זיינער צייט געשריבען צו אייער פרוי תחי' אין א לשון פון הבטחה און א פעסטען צוזאג. און אין מיין בריף איז ניטא אזא אויסשפּארך. - איז דער טעם אין דעם גאר פשוט, וויילע ער איז געווען א נשיא ישראל צדיק יסוד עולם האט ער גאר אנדערע כחות, און דעריבער על פי מאמר רז"ל צדיק גוזר האט ער געקענט שרייבען אין א שפּראך פון הבטחה.
ג) זעלבסט פארשטענדליך, אז דעם צעטיל פון זוגתו הרבנית תחי' האב איך אליין געלייענט, און האב אויך דיקטירט ווארט אין ווארט דעם נוסח פון דעם ענטפער צו איר, ווארום אלע בריף וואס קומען אן אויף מיין נאמען עפען איך זיי אליין, און עס איז ניטא קיין גרונד צו דעם חשד וואס איר שרייבט, אז עס האט געטאן ווער עס איז וכו'.
ד) און אזוי ווי די טעג האט מען געפייערט די ימי הגאולה י"ב וי"ג תמוז פון מיין שווער כ"ק אדמו"ר זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע, וגאולתנו ופדות נפשנו, זאל השי"ת העלפען אז עס זאלען מקוים ווערען די ברכות וועלכע ער האט געגעבען צו אייער פרוי הרבנית תחי' אין דער פולסטער מאס, און מיט אייך צוזאמען זאלט איר ביידע האבען פיל אידישען נחת לאריכות ימים ושנים טובות פון אלע אייערע יוצאי חלציהם שיחיו.
בברכה.
נ.ב.
מוסגר פה חוברת המשך המאסר של כ"ק מו"ח אדמו"ר אשר בטח יזכה בתוכנו גם את הרבים וזכות הרבים תלוי בו.
B"H, 15 Tammuz, 5715.
Brooklyn.
Shalom u'Vrachah!
In response to your letter in which you express surprise at the content of my letter—an answer to a note from your esteemed wife the Rebbetzin shetichyeh: a) What I wrote about having the mezuzos checked was not because I suspect anyone G‑d forbid, but as is done in similar cases. Also, considering the opinion in Mechilta regarding checking tefillin and mezuzos (see Rosh at the end of Hilchos Tefillin), which states that from time immemorial they would check every twelve months (even though the law is that twice in a Shemitah cycle suffices), I therefore wrote as is my custom that now one should check the mezuzos. The fact that previously they were kosher does not contradict the need to check them again, as we see from this very law that twice during Shemitah one must check. It is understandable that sometimes ink jumps off or a bit of water gets under the mezuzah case. And where health is concerned, even minor doubts are addressed to improve health.
b) Regarding what my father-in-law, my revered teacher and Rebbe zatzal (may his merit protect us), once wrote to your wife tichyeh in language of promise and firm assurance—and in my letter such an expression does not appear—the reason is quite simple: since he was a Nasi Yisrael and a tzaddik yesod olam (a righteous foundation of the world), he had entirely different powers. Therefore, following our Sages' saying "A tzaddik decrees," he could write in terms of assurance.
c) It goes without saying that I personally read your wife's note and dictated word for word the text of the reply to her. All letters addressed to me I open myself, and there is no basis for your suspicion that someone else handled it etc.
d) As these days we celebrated the days of redemption—12th and 13th Tammuz—of my father-in-law my revered teacher and Rebbe zatzal (may his merit protect us), which are also our redemption and salvation—may Hashem help that all the blessings he gave your wife the Rebbetzin tichyeh be fulfilled in full measure. Together with you both may you have much Jewish nachas for long good years from all your descendants sheyichyu.
With blessing.
P.S. Enclosed here is a booklet—the continuation of "HaMaasar" by my father-in-law Admor—which will surely benefit many through its content; the merit of many depends on him.
Summary
The Rebbe teaches that checking mezuzos for health concerns is standard practice rooted in halachic sources. He clarifies differences between his own blessings and those of his predecessor due to their spiritual roles, assures personal attention to correspondence, and extends heartfelt blessings.