ב"ה, ד' אייר תשכ"ו
ברוקלין.
מר שלום אליעזר שי'
שלום וברכה!
נאך א ליינגערן איבעריס באשטעטיג איך די ערהאלטונג פון אייער בריף פון אסרו חג הפסח, אין וועלכען איר פרעגט וועגען די סיבות פון די געשעהנישן אין די לעצטע יארען.
ובכלל האבען מיר א אלגעמיינע אנווייזונג אין אונזער תורה וועלכעס ווערט אנגערופען, תורת חיים, וואס דער מיין אין דעם איז ווי דער פשוט'ר אפטייטש, תורת חיים, א תורה וועלכע גיט אנווייזונגען אין דעם טאג טעגליכען לעבען, און בפרט אין אלגעמיינע פאסירונגען, תמים תהי' עם ה' אלקיך,
פארלאזענדיק אויף השם יתברך, אז געוויס איז פראן א ריכטיגע ערקלערונג אויף יעדער זאך וואס פאסירט אין וועלט, און בפרט בנוגע צו ישראל עם קרובו, וואס השם יתברך רופט זיי אן מערערע מאל אין זיין תורה, בנים אתם לה' אלקיכם.
אייגענטליך איז דאס אויבען געשריבענע פארשטענדליך, אז ווי קען א מענש, וועלכער איז באגרעניצט אין שכל, און באגרעניצט (געמיינט ניט פאלקאם אויסשעפענד) אין וויסען פאלקאם די פאסירונגען (געמיינט אז ניט אלע איינצעלהייטען זיינען עם באוואוסט, און זיכער ניט דעם אויסגאנג אין דעם אונמיטעלבארען צוקונפט אין די לעצטע יארען) איז ווי קען ער באנעמען און פארשטיין דעם שכל כביכול פון הקב"ה.
און ווי באוואוסט דער פארגלייך אויף דעם, אז א קליין קינד זאל באגרייפען און באנעמען די אויפפירונג און טהאטען פון זקן וחכם בעל מדות גדולות, וואס דער אונטערשייד צווישען זיי, איז דאך בערך'דיקער, והראי' אז דער חכם גדול איז דאך געווען אין די זעלבע יארען ווי דער קינד, און מיט דעם זעלבן שכל, און דער קינד האט דאך די מעגליכקייט און האפענונג, אז מיט דער צייט, וועט ער אויך זיין א חכם גדול און אפשר נאך גרעסער פון עם, וואס בנוגע צו א מענשן און דעם בורא ית', איז דאך ניט קיין פארגלייך,
און אדרבה, אין דעם טייל וואס מען פארשטייט יע, און מען באגרייפט, אין דעם איז דא דער נייעס און וואונדער.
וואס דעריבער דאנקט מען השם יתברך אויף דעם, וואס ער גיט און שיינקט דעת - חונן הדעת -
און לויט געדיינקענדיג אונזער באגעגעניש, בין איך זיכער אז ס'איז ניט נויטיג צו מאריך זיין אין דעם אויבען געשריבענע.
בא דער געלעגענהייט ערלויב איך מיר צו ביילייגען דעם העתק פון מיין מכתב כללי צו דעם פסח, וואס האפענטליך וועט איר האבען א אינטערעס אין זיין אינהאלט
בכבוד ובברכה
לאמיר זיך פארשטעלען, א מענשן א גוט פארשטענדליך און מיט גוטע עטישע חושים און שכל, און די פראגען וועלכע ווערען ערוועקט בא עם, אבער ער איז אויפגעהאדעוועט געווארען אויף א אינזעל, און האט קיין אהנונג אין מעדיצינישע היילונג דורך אפעראצייעס, און פלוצלונג איז ער אדורך אין האספיטאל, אריין אין אפערציאנס צימער, און זעהט ליגען א מענשן אויף א טיש צוגעבונדן מיט שטריק. (ווי מ'האט דאס געטאן בעפאר מ'האט אויסגעפונען דעם איינשלעפערונג מיטעל) און
ארום עם שטייען עטליכע מענשן מיט מעסערס מיט פארשידענע אינסטרומענטען, און מען שניידט דעם מענשן אויפן טיש, און דער מענש שרייט מיט באנומענע קולות, איז דער אינזעל מענש ווען ער זעהט דאס, מאכט ער א געוואלד, און פרעגט ווי ערלויבט מען זיך דאס צו שניידען א מענשן און ניט לייגן קיין אכט אויף זיינע באנומענע קולות, איז דאך דאס וויילע ער - דער אינזעל מענש - האט קיין אהנונג פון דער אמת'ר כוונה פון דער אפעראציע, והנמשל מובן.
מר שלום אליעזר: שטאוב, טורונטו.
תמים תהי' עם ה' אלקיך: פ' שופטים יח, יג.
ישראל עם קרובו: תהלים קמח, יד.
בנים אתם לה' אלקיכם: פ' ראה יד, א.
אייגענטליך: בהבא לקמן ראה גם לעיל אגרת ט'קכד, ובהנסמן בהערות שם.
מיין מכתב כללי צו דעם פסח: דלעיל אגרת ט'קכב.