ב"ה, זאת חנוכה, ה'תשכ"ה
ברוקלין, נ.י.
צו דער רעדאקציע פון "די אידישע היים" ה' עליהם יחיו
שלום וברכה!
צו דער געלעגנהייט פון דעם פינף-יאריגען יובילעאום פון "די אידישע היים", שיק איך מיין באגריסונג און ברכה צו די חשובע מיטגלידער פון דער רעדאקציע, ווי אויך צו די חשובע לייענער, פון דער פארדינסטפולער צייטשריפט.
אין פארלויף פון די עטלעכע יאר פון דערשיינונג, האט "די אידישע היים", סיי מיטן אינהאלט און סיי אין אנדערע הינזיכטן, בארעכטיגט איר נאמען אלס אן עכט תורה-טרייע צייטשריפט פאר דער אידישער היים; א צייטשריפט וואס שטרעבט צו זיין אין איינקלאנג מיט דעם גייסט פון א אידישער היים, ווי א אידישע היים דארף זיין, און אויך פארשטארקען און בארייכערען דעם דאזיגען גייסט, דעם גייסט פון ריינקייט און קדושה, און מאכן ליכטיגער די אידישע היים מיט נר מצוה ותורה אור.
און זאל מען זיך ניט איינריידן, אז עס איז שווער צו פירן א אידישע היים ווי עס באדארף צו זיין. אדרבה, - באמת איז שווער פאר א אידן, מצד זיין גאנצן מהות אלס איד, צו פירן זיך אנדערש, ווייל אלץ וואס עס איז פרעמד, קעגן דעם גייסט פון תורה און מצוות איז אין קעגנזאץ צו זיין אינערלעכער נאטור און אינערלעכן וועזן. ווי דער אלטער רבי, בעל התניא והשולחן ערוך, האט זיך אויסגעדריקט: א איד, ניט ער קען און ניט ער וויל, זיין אפגעריסן פון ג-טלעכקייט.
די דאזיגע גרונט-השקפה ווערט אויך דייטלעך ארויסגעבראכט אין רמב"ם (ספר נשים הלכה ב' סוף פרק ב), אין צוזאמענהאנג מיט דער הלכה, אז ווען מען צווינגט א אידן צו טאן א מצוה, טוט ער די מצוה מיט אייגענעם ווילן. אויבערפלעכלעך שיינט דא צו זיין א ווידערשפרוך. דערקלערט אבער דער רמב"ם, אז יעדער איד וויל זיין א איד, און וויל טאן אלע מצוות און דערווייטערן זיך פון די עברות - נאר מצד איינרעדעניש מיינט ער אז ער וויל ניט. דער צוואנג איז דעריבער בלויז אום אראפצונעמען דעם צוואנג פון די פאלשע איינרעדעניש, וואס דאמאלס ווערט באפרייט זיין אמת'ער רצון צו טאן די מצוה פרייוויליג און גערן.
די אויפגאבע פון "די אידישע היים" איז צו העלפן די לייענער צו פארשטיין טיפער און בעסער ווי און וואס אן אמת-אידישע היים דארף זיין; צו פארדינען און בארעכטיגען דעם דאזיגען נאמען אין דער פולסטער מאס, אזוי אז עס זאל זיין א היים פאר דער ג-טלעכער שכינה, ווי דער אויבערשטער האט צוגעזאגט ושכנתי בתוכם - איך וועל רוען צווישן זיי, בא יעדן אידן און אין יעדער אידישער היים.
און וואו די שכינה רוט, דארט רוט אויך ברכה און הצלחה, מאטעריעל און גייסטיג.
לויט דער אנווייזונג פון אונזערע חכמים אין דער משנה (אבות, סוף פרק ה) איז פינף יאר א תקופה וואס באווייזט די פרוכט פון הצלחה אין דעם געביט פון השפעה און דערציאונג. דער אויבערשטער זאל העלפן, אז די הצלחה פון "די אידישע היים" אין די ערשטע פינף יאר זאל זיין א סימן ברכה און הצלחה אויף ווייטער, און אין א שטייגענדער מאס, ווי עס ווערט גראדע אין די טעג - ספעציעל אונטערשטראכן אין דער מצוה פון נר חנוכה: יעדע נאכט פון חנוכה דארף צוקומען נאך א ליכטל, וואס דערמאנט אונז, אז מ'דארף כסדר פארשפרייטן נר מצוה ותורה אור אין א שטייגענדער מאס,
און ווי דער רבי דער שווער כ"ק אדמו"ר זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע זאגט: "מען דארף זיך צוהערן וואס די ליכטלעך דערציילען".
בברכה להצלחה - און אין אן אופן פון - מוסיף והולך ואור,
מ. שניאורסאהן
אלטער רבי... אויסגעדריקט: ראה גם לעיל ח"כ אגרת ז'תרס, ובהנסמן בהערות שם.
הלכה: הל' גירושין.
ושכנתי בתוכם... אידן: הובא בשל"ה פ' תרומה. ובכ"מ.
כ"ק אדמו"ר... זאגט: ראה גם לעיל חי"ד אגרת ד'תתקלט, ובהנסמן בהערות שם.