ב"ה, ז' כסלו, תשי"ז
ברוקלין.
הוו"ח אי"א נו"נ עוסק בצ"צ
מו"ה שמואל בצלאל שי'[1]
שלום וברכה!
נאך א ליינגערען איבעררייס איז סוכ"ס אנגעקומען א בריף פון אייך פון כ"ט חשון, און לויט אייער ביז יעצטיגען מנהג, איז אויך אין דעם בריף שרייבט איר ניט ווי זיינען אדורך די טעג פון חדש תשרי, און בפרט בהנוגע צו דער פארשטארקונג און אויסברייטערונג פון די מוסדות חב"ד אין מעלבורן, הצלחת ה' עליהם.
וואס איר שרייבט בנוגע צו דער בית רבקה[2] און דעם חשש אז עס זאל ניט פאלען צו לאסט אויף דער ישיבה, - איז קענטיג פון דעם, אז איר, און ליידער א גרויסער טייל פון אנ"ש שי' האבען זיך ניט אריינגעטראכט לע"ע אין די רייד פון כ"ק מו"ח אדמו"ר זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע, וועלכע זיינען געזאגט געווארען מערערע מאל, און וועלכע זיינען טיילוואייז קאפירט און אויך געדרוקט בהנוגע די לעבענס וויכטיקייט פון חינוך הבנות, אידישער חינוך בכלל און חינוך חסידותי ביחוד, וואס אזוי ווי אויף חינוך הבנים האבען חסידים ואנ"ש זיך מוסר נפש געווען, אז ניט נאר עס זאל זיין א אידישער חינוך בכלל, נאר דוקא א חסידישער חינוך, און דער חילוק אין דעם - צווישען סתם חינוך און חסידישן חינוך - איז אייך און די אלע וועלכע קומען פון מדינתנו לפנים, דארפמען ניט ערקלערען, ווארום איר אלע האט דאך אליין געזעהען, אויף וויפיל עס איז נוגע אפילו צו עיקרי הדת, אזוי אויך איז דער חילוק בהנוגע צו חינוך הבנות, און אפשר נאך אביסעל מער נעמענדיק אין חשבון, אז די מיידעלע ווע[ן] זי [ווע]ט אויפוואקסען וועט זי דאס זיין די עקרת הבית און מיט דער צייט די מאמע פון קינדער, וועמענס חינוך עס וועט זיין תלוי אין דעם גרעסטען טייל פון איר.
קוקענדיג אויף דער גאנצער פראגע פון דער נקודה שטאנדפונקט, ווערט דענסטמאל אנדערש געשטעלט די שאלה, אז עס בלייבט ניט קיין ארט פאר קיין ספק, צי עס דארף זיין א בית רבקה אדער ניט, ח"ו, אזוי ווי עס איז ניט קיין ספק אין דעם, צי עס דארף זיין א חסידישער מוסד פאר אינגלעך אדער ניט ח"ו, דער ספק באשטייט נאר אין דעם, ווי שטעלט מען איין די הכנסה אז עס זאל זיין א חי נושא את עצמו, און גראדע אין דעם איז דער מצב א בעסערער איידער די אהלי יוסף יצחק, וואס בעת זיי זיינען געגרינדעט געווארען זיינען דאך געווען פילע בתי ספר יהודים לנערים, און בהנוגע צו בית רבקה, איז לויט די ידיעות וואס איך האב געהערט דא פון משפחת פייגלין, איז די קאנקורענץ אין דעם זייער א שוואכע, און דער צייטווייליגער דעפיציט, וועגען וועלכען איר שרייבט, איז דאס מן הסתם באזירט, ניט אויף דער שוואכקייט פון דער אידעייע פון בית רבקה, נאר אויף דער אנדערשקייט פון דער באציהונג פון אנ"ש צו דער פראגע איידער צו [די] פראגע פון אהלי יוסף יצחק, במילא פעלט אין דער אריינטראכטונג און אריינקוקען טיפער אין דעם ענין, און אין דער אנשטריינגונג צו פארשטארקען און אויסברייטערען וכו'.
זעלבסט פארשטענדליך אז עס האט קיין שום גרונד צו קפידא ח"ו וועגען וועלכעס איר דערמאנט אין ענדע פון אייער בריף, ואדרבה וואס מער בפרטיות מען שרייבט וועגען דעם מצב דארט און פון וואס מערערע מענשען מיט פערשידענע השקפות, ווערט אלץ מער קלערער דא דעם בילד פון דעם ענין, און דער קומען צו א מסקנא, אבער אין דער עצם זאך, דער עקזיסטענץ פון א בית רבקה איז א דבר הכרחי, און עס איז נאר נוגע צו איינשטעלען די ענינים אין דעם בעסטען מעגליכען אופן.
דרך אגב, וויל איך אויפמערקזאם מאכען נאך א זאך, אז דוקא דורך דער בית רבקה האבען אנ"ש א באזונדער געלעגנייהט אריינציהען אין דעם פרויען פון פערשידענע קרייזען אין סביבת אנ"ש, אפילו אזעלכע וועלכע זיינען פארלויפיג גאר גאר ווייט פון דעם, און וואס דורך אהלי יוסף יצחק לאזט זיך ניט דאס צו דערגרייכען, דאס ווענדעט זיך אבער אן צו געפינען די פאסענדע אופנים ווי צו אריינציהען זיי. און נאך וויל איך באמערקען, אז לויט די פראקטיקע דא, נעמענדיק אין אכט די קלענערע הוצאות פאר חינוך הבנות, איז די בית רבקה קען זיין נאך פריער, א חי נושא את עצמו, איידער אהלי יוסף יצחק.
זיכער מאכט מען די נויטיגע הכנות ווי צו אויסניצען די טעג פון חדש כסלו, און בפרט י"ט כסלו און חנוכה הבע"ל בנוגע צו עניני חב"ד און מוסדות חב"ד, ויהי רצון שיהי' בהצלחה מופלגה.
בברכה לבשו"ט בענינים הכללים ובעניניו הפרטים.
- 1 אלטהויז, מלבורן
- 2 כשהי' ר' משה זלמן פייגילין אצל אדמו"ר בתשט"ז מסופר בחבדפדיה בשנת תשט"ז הגיע לביקור אצל הרבי. הרבי אף קם לכבודו, והורה שיעשו לו קבלת פנים מיוחדת בה השתתפו חברי אגו"ח, מזכיר הרבי הרב חדוקוב, ועוד[3]. במהלך התוועדות בעת הביקור הרבי הורה על פתיחת "בית רבקה" מוסד חבד"י לבנות באוסטרליה[4]. ובמכתב 4950 הרבי כותב איליו אודות בית רבקה
B"H, 7 Kislev, 5717.
Brooklyn.
Havavac"h iy"a nu"n engaged in tzt"z Shmuel Betzalel
Shalom u'Vrachah!
After a longer trip, a letter from you dated 29 Cheshvan has finally arrived. As per your usual practice, even in this letter you do not write how the days of Tishrei passed for you, especially regarding the strengthening and expansion of Chabad institutions in Melbourne—may Hashem grant them success.
What you write regarding Beis Rivkah and your concern that it might become a burden on the yeshiva shows that you—and unfortunately a large part of Anash—have not yet truly contemplated the words of my father-in-law, the Rebbe, of blessed memory, which were said many times and partially copied and printed regarding the vital importance of girls' education—Jewish education in general and chassidic education in particular. Just as with boys' education, chassidim and Anash devoted themselves not only to ensure Jewish education in general but specifically chassidic education—and the difference between ordinary education and chassidic education needs no explanation for you and all those who come from our country before; you have all seen yourselves how much it affects even fundamentals of faith—so too is there a difference regarding girls' education. Perhaps it is even more significant when considering that when the girl grows up she will be the mainstay of the home and eventually the mother whose children's education will depend largely on her.
Looking at this entire issue from this perspective changes the question entirely: there remains no room for doubt whether there should be a Beis Rivkah or not—G‑d forbid—just as there is no doubt whether there should be a chassidic institution for boys or not. The only question is how to arrange its finances so it can be self-sustaining. In fact, this situation is better than that of Oholei Yosef Yitzchak; when they were founded there were already many Jewish schools for boys. Regarding Beis Rivkah, according to information I have heard here from the Feiglin family, competition is very weak. The temporary deficit you mention is presumably not due to weakness in the idea of Beis Rivkah but rather to a different attitude among Anash toward this issue compared to Oholei Yosef Yitzchak. Therefore, what is needed is deeper contemplation and effort to strengthen and expand it.
It goes without saying that there is no basis for any resentment—G‑d forbid—about what you mentioned at the end of your letter. On the contrary: The more details are written about the situation there—and from more people with different perspectives—the clearer our picture becomes here and helps reach conclusions. But regarding the core matter: The existence of a Beis Rivkah is absolutely necessary; it only remains to arrange things in the best possible way.
By the way, I want to point out another thing: Specifically through Beis Rivkah do Anash have a special opportunity to reach women from various circles around Anash—even those currently very distant from this—and what cannot be achieved through Oholei Yosef Yitzchak can be accomplished here; it just depends on finding suitable ways to bring them in.
I also want to note that according to local practice here—and considering lower expenses for girls' education—Beis Rivkah can become self-sustaining even sooner than Oholei Yosef Yitzchak.
Certainly all necessary preparations are being made to utilize the days of Kislev—especially 19 Kislev and Chanukah—for matters related to Chabad and its institutions. May it be G‑d's will that there be outstanding success.
Blessings for good news in communal matters and your personal affairs.
Summary
The Rebbe teaches that establishing Beis Rivkah in Melbourne is essential for ensuring strong chassidic education for girls, which shapes future generations. He encourages deep community involvement and stresses that practical challenges should not overshadow this vital mission.