ב"ה, י"א ניסן, ה'תשי"ח
ברוקלין, נ.י.
צו אחינו בני ישראל בכל אתר ואתר
ה' עליהם יחיו
שלום וברכה!
יעדער יום טוב האט זיך זיין באזונדערן אינהאלט און דערפאר אויך זיינע ספעציעלע לערנונגען און אנווייזונגען, וואס זיינען נוגע יעדען וועמען דער יום טוב איז געגעבן געווארען. ד.ה. יעדן אידן - אלס יחיד און אלס חלק פון דעם כלל ישראל - ווי אויך דעם כלל ישראל אלס אזעלכער.
דער כאראקטער פון יעדן יום טוב שפיגלט זיך אפ און דריקט זיך אויס אין דעם נאמען פון דעם יום טוב און די מצוות, דינים און מנהגים וועלכע זיינען מיט אים פארבונדן.
איינער פון די הויפט מאמענטן פון דעם יום טוב פסח איז אויך אנגעוויזען אין דעם נאמען וואס די אנשי כנסת הגדולה האבן פאר דעם יום טוב קובע געווען (פעסטגעזעצט) - "זמן חירותנו" - די צייט פון אונזער פרייהייט.
און די תורה, וואס ווערט אנגערופען "תורת חיים", א וועג-ווייזערין אין לעבן - פאדערט פון יעדן אידן צו געדיינקען, ד.ה. איבערלעבן, דעם חרות, יציאת מצרים, יעדן טאג פון אונזער לעבן. אין דעם אויסשפראך פון רז"ל:
אין יעדן דור און יעדן טאג מוז א איד זעהן זיך פונקט ווי ער איז דעם טאג ארויס פון מצרים.
דער אנזאג און פאדערונג זיינען צו יעדן דור - סיי אין די צייטען ווען מען האט שוין דורות ליינג געהאט מלכות בית דוד און בית המקדש הי' קיים - סיי אין די פינסטערע צייטן פון דור השמד, ר"ל.
און צו יעדן אידן יעדן טאג. כאטש נעכטן האט ער איבערגעלעבט "יציאת מצרים", דארף ער היינט פונדאסניי דורכמאכן "יציאת מצרים", און מארגען ווידער אמאל.
ווייל דער אינהאלט פון "יציאת מצרים" באשטייט - אין באפרייען זיך פון די שטערונגען און באשרענקונגען, וועלכע שטייען אין וועג און לאזן עם ניט צו - זיין וואס ער דארף זיין און טאן וואס ער דארף טאן.
און דערפאר איז די "יציאת מצרים" פון נעכטן ניט גענוג פאר זיין מצב און דרגא (שטופע) היינט, און די "יציאת מצרים" פון היינט - וועט זיין ניט גענוג פאר מארגען.
* * *
א בעטראכטונג, וואס מאכט דאס געזאגטע נאך קלארער און שארפער: אין די דרגות אין וועלט ארום אונז - איז צומח. ווען אלעס וואס איז נויטיג צום וואקסן, ערד, וואסער, לופט א.ד.ג. איז צוגעשטעלט געווארען אין דער פולער מאס - איז דער צומח "באפרייט" פון אלע זיינע "זארג" און שטערונגען. און כאטש ער קען ניט אוועק פון זיין ארט, ער איז "פאראורטיילט" צו בלייבן דארט זיינע אלע יארן - האט ער די פולע פרייהייט פון א צומח. כל זמן ער איז ניט מער ווי א צומח - איז ער באמת פריי.
אבער א חי, ווען ער איז אפילו באזארגט מיט אלע זיינע באדערפענישען פון עסען, טרינקען א.ז.וו. אבער ער איז געצוואונגען צו זיין אויף איין ארט, איז דאס בא אים די גרעסטע באשרענקונג - א תפיסה, די שרעקליכסטע תפיסה, ווייל עס פעלט עם דער עיקר פון זיין מהות (וועזן).
א מענש, וואס ער איז דאך א שכלי, אפילו אז ער האט די פולע פרייהייט פון בעוועגונג, אבער אז מען שליסט עם אפ פון שכל-לעבן - געפינט ער זיך אין תפיסה, אין א תפיסה וועלכע בארויבט עם פון זיין עיקר מהות.
און אזוי אין דער וועלט פון שכל אליין - ווער עס קאן דערגרייכען די העכסטע דרגות פון שכל, און מען באגרעניצט עם צו א שכל - לעבן פון א קליין קינד - איז דאך דאס די שווערסטע תפיסה פאר זיין אמת'ן איך. און אויב ער אליין באגרעניצט זיך צו דעם, דורך פארשפילען זיינע יארען און שכל און מעגליכקייטן אויף עסען און טרינקען א.ד.ג. און זוכען ווי צו באקומען צום עסען און טרינקען, און העכער גייט ער ניט -
איז דאך, אין פילע הינזיכטען, די אייגען אויפגעשטעלטע זעלבסט תפיסה פיל ביטערער און מיט הארבערע תוצאות (קאנסעקווענצען).
* * *
אידן, וואס יעדער איינער פון זיי האט א נפש אלקית, א חלק אלוק' ממעל ממש, וועלכע, אפילו ווען זי איז אנגעטאן אין דער נפש הבהמית און אין גוף, איז זי פארבונדען מיטן אויבערשטען, מיט "אין סוף" - איז איר דראנג צו איר אמת'ער פרייהייט, צו יציאת מצרים, א שטענדיגער און א "אין סוף'דיגער". זי קען ניט בלייבן אויף איין ארט. יעדן טאג, מיט דער צוגעקומענער עלי' דורך תורה און מצות, וואס מאכן נעענטער צו אין סוף, דערפילט זי טיף אינווייניג אז די נעכטיגע מדריגה איז שוין היינט "מצרים", פון וועלכען מען דארף ארויסגיין אום צו שטייגען העכער.
* * *
דער אויבערשטער זאל העלפן, אז דער קומענדער זמן חירותנו, זאל יעדן איינעם און איינע ברענגען די באפרייאונג פון אלע שטערונגען, פיזישע, מאטעריעלע און גייסטיגע, און מען זאל שטייגען, בשמחה ובטוב לבב, אלץ העכער און העכער - ביז צום זמן חירותנו אין דער פולסטער מאס - די גאולה האמתית והשלימה דורך משיח צדקנו במהרה בימינו.
בברכת חג הפסח כשר ושמח
מנחם שניאורסאהן
און דערפאר... מארגען: ראה ביאור ע"ז לקו"ש ח"ב ע' 544.
אויסשפראך פון רז"ל: תניא פרק מז.
פונדאסניי דורכמאכן "יציאת מצרים": כימי (צאתך מארץ מצרים) ל' רבים... מזמן יציאת מצרים עד גאולה העתידה לבא בב"א הם ימי צאתך מארץ מצרים (ד"ה כימי צאתך ה'תש"ח. וראה ג"כ לקו"ת ד"ה אלה מסעי - השני).
מען דארף ארויסגיין: גודל ההכרח בזה - נראה גם מהעונש על העדרו. וכמרז"ל בנקדימון בן גוריון (כתובות סו, ב) ור' חנינא בן תרדיון (ע"ז יז, ב) על אשר כדבעי לי' למיעבד לא עבד.
שטייגען אלץ העכער: ראה ברכות - בסופה. זהר ח"ב קלד, סע"ב. ד"ה אם בחוקותי ש"ת ס"ה: מהלך (שזהו מעלת בנ"י על המלאכים וכו') הוא הילוך בבחי' בלי גבול כו'. עיי"ש.
B"H, 11 Nissan, 5718.
Brooklyn, NY.
Tzav Acheinu Bnei Yisrael Bechol Atar VeAtar Hashem Alehem Yechyu.
Shalom u'Vrachah!
Every Yom Tov has its unique content and therefore its special lessons and directives relevant to everyone for whom the festival was given. That is, to every Jew—as an individual and as part of the collective Jewish people—as well as to the Jewish people as a whole. The character of each Yom Tov is reflected and expressed in its name and in the mitzvos, laws, and customs associated with it.
One of the main aspects of Pesach is also indicated in the name established by the Anshei Knesses HaGedolah—"Zman Cheiruseinu" (the time of our freedom). And the Torah, which is called "Toras Chaim," a guide for life, demands that every Jew remember—that is, relive—the freedom and Exodus from Egypt every day of our lives. As our Sages say: In every generation and every day a Jew must see himself as if he left Egypt that day.
This directive applies to every generation—both in times when we had generations-long sovereignty under the House of David and the Beis HaMikdash stood—and in the darkest times of persecution (G‑d forbid). And it applies to every Jew every day. Even though yesterday he experienced his own "Exodus from Egypt," today he must go through it anew, and tomorrow again. For the essence of "Exodus from Egypt" consists in freeing oneself from obstacles and limitations that stand in one's way and prevent him from being who he should be and doing what he should do. Therefore, yesterday's "Exodus from Egypt" is not enough for his current state today; today's will not suffice for tomorrow.
A reflection that makes this even clearer: In the levels found in our world—take plant life. When all necessary conditions for growth—earth, water, air, etc.—are fully provided, the plant is "freed" from all its worries and hindrances. Even though it cannot move from its place—it is destined to remain there all its years—it enjoys complete freedom as a plant. As long as it remains only a plant—it is truly free.
But an animal—even if all its needs for food and drink are met—if it is forced to remain in one place, this becomes its greatest limitation—a prison—the most terrible imprisonment because it lacks the essence of its being. A person—who is intellectual—even if he has complete physical freedom of movement but is cut off from intellectual life—finds himself imprisoned in a way that deprives him of his true essence. And even within intellectual life itself: If someone capable of reaching high levels of intellect is limited to living with only a child's mind—this becomes the hardest imprisonment for his true self.
If he himself limits himself by wasting his years, intellect, and opportunities on eating and drinking alone without striving higher—in many ways this self-imposed imprisonment brings even more bitter consequences.
Jews—each possessing a Divine soul—a literal portion from Above—which even when clothed in an animal soul and body remains connected to Hashem—to infinity—has an inherent drive toward true freedom—to Exodus from Egypt—that is constant and infinite. It cannot remain stationary. Each day—with added elevation through Torah and mitzvos which bring one closer to infinity—the soul feels deeply that yesterday's level has now become "Egypt," which one must leave behind to ascend higher.
May Hashem help that this coming Zman Cheiruseinu bring each man and woman liberation from all obstacles—physical, material, or spiritual—and may we ascend with joy ever higher until Zman Cheiruseinu in its fullest sense—the true and complete redemption through Moshiach Tzidkeinu speedily in our days.
Summary
The Rebbe teaches that Pesach’s message of freedom calls us to daily spiritual growth: each day’s “Exodus” must surpass yesterday’s achievements so we continually break free from new limitations on our journey toward redemption.