ב"ה, יו"ד מ"ח, תשי"ד
ברוקלין.
שלום וברכה!
איך האב באקומען אייער בריף אין וועלכען איר שרייבט וועגען דער באקאנטשאפט וואס אייער טאכטער האט מיט א צייט צוריק געשלאסען מיט א יונגען מאן און מיט דער צייט זיינען זיי דערנעענטטער[ט] געווארען ביז עס איז געשלאסען געווארען א שידוך צווישען זיי און מען האט געשריבען תנאים בשעה טובה ומוצלחת, און איר דיינקט אז דער חתן וואלט אין גוטע אומשטענדן געקענט זיין מער נעהענטער צו אידישקייט ווי ער איז יעצט. און בעט א ברכה אין דעם.
עס איז זעלבסט פארשטענדלעך אז צו יעדער זאך און בפרט צו האבען נחת פון קינדער איידימס און שניר דארפמען זיכער די ברכה פון השי"ת און זיין הצלחה, אבער דאס באפרייט ניט עלטערען צו טאן דאס וואס עס איז אין זייערע מעגליכקייטען אין דער ריכטונג, און אדרבה ווען מען וויל באקומען די ברכה והצלחה פון השי"ת דארפמען צוגרייטען די מיטלען און כלים צו דעם, וואס דורך דעם באקומט מען דאס גיכער און אין [א] גרעסערער מאס, און דאס איז דורך דער פארגרעסערונג פון אנשטריינגונג אין דער ריכטונג.
און דעריבער דארפט איר און אייער מאן שי' אנשטריינגען אלע מיטלען, אז אלץ וואס איז נוגע אייער טאכטער און איר חתן [אין] אידישקייט - זאל פארווירקליכט ווערען בפועל ממש.
און מען דארף זיך ניט באנוגענען מיט דער מאס וואס עלטערען דיינקען, אז דאס איז גענוגענד פאר זיי, ווארום מען דארף ניט פארגעסען אז דער צושטאנד אין אידישקייט וואס מען איז אין די מיטעלע יארען, איז על פי רוב איז דאס וואס עס איז איבערגעבליבען נאכן אפדינגען פון דער מאס וואס זייערע עלטערען האבען זיי געגעבען, וואס צוליב געוויסע סיבות פאלט שוין א טייל פון דעם און א חשוב'ער טייל, און אויב דאס וואס עלטערען די יעצטיקע גיבען זייערע קינדער, איז דאס ניט מיט גענוג לעבעדיגקייט און ווארימקייט, וועט דאך בא די קינדער זייערע אויך פעלען א געוויסער טייל, טא וואס וועט שוין דערנאך פארבלייבען?!
און בפרט אריינטראכטענדיק אז דער יונגער דור האט גרעסערע נסיונות און גרעסערע שוועריגקייטען אין אידישקייט איידער דער פריערדיקער דור און דורות, במילא דארפמען האבען מערערע כלי זיין - וואפען - וואס דאס איז מער צוגעבונדקייט צו תורה ומצות, און מערער ווי מיט א דור אדער צוויי און מערערע דורות פריער.
עס איז ניט ווי מ'רעט זיך איין, אז אמאל האט [מען] באדארפט לערנען שולחן ערוך מיט די קינדער, אז זיי זאלן טאן און פירן זיך ווי אין שולחן ערוך שטייט, און אז היינט איז גענוגענד א סאנדעי סקול, א תלמוד תורה ביז בר מצוה, און דער מאקסימום איז א פארעווע ישיבה, וואס דאס פארשטייט מען און מען זעהט בעשיינפערליך אז עס איז גראדע פארקערט. ווארום אז מען [איז] ערצויגען געווארען און געוואקסען אמאל אין א אידישער פרומער אומגעבונג איז שוין דאס אליין האט געשטארקט אידישקייט אפילו אן א חדר און אן א ישיבה, אבער ווען מ'איז אויפגעהאדעוועט געווארען אין אמעריקא (און בפרט נאך אין די קלענערע שטעט), האט דאס די אומגעבונג געוויס ניט געגעבען און מען דארף גאר זוכען עצות אז די שול און אפילו די ישיבה זאל ניט אפקילען אידישקייט.
און ווען עלטערן לייגען אזויפיל כחות צו באווארענען זייערע קינדער אז זיי זאלן האבען און פארדינען אויף א ברייט פאר זייער גוף, איז נאך מער נויטיגער און וויכטיקער צו באווארענען די קינדער זיי זאלן האבען דעם נשמה ברייט, וואס נאר דענסטמאל קען אויך דער גוף - קערפער - זיין ווי עס באדארף צו זיין.
השם יתברך זאל העלפען אייך און אייער מאן שי' אז דאס אלעס אויבען געזאגטע זאלט איר פארווירקליכען בפועל ממש, און דער ערשטער באדינג אין דעם איז, אז מען דארף זיך אליין מערער צובינדען זיך צו אידישקייט צו אמת'ע אידישקייט, וואס דורך דעם קען מען האפען אז אייערע רייד מיט איערע קינדער וועגען אידישקייט וועט אנגענומען ווערן בא זיי, זעהענדיק אז די עלטערן זייערע טוען דאס אליין און טאקע מיטן גאנצען הארצען.
מיט א וואונש צו אידישן נחת פון אייער טאכטער מיט איר חתן און אויך פון זיך אליין מיט אייער מאן שי'.
בשם כ"ק אדמו"ר שליט"א,
המזכיר:
נ.ב.
איך האף אז עס [איז] איבעריג צו אויפמערקזאם מאכען אויף דעם, דאך שרייב איך אויך וועגען דעם, אז לכל הפחות א צוויי חדשים פאר דער חתונה פון אייער טאכטער תחי' דארפט איר באקענען אייער טאכטער, מיט די דינים וועלכע זיינען פארבונדען מיט טהרה פאמיליען לעבען, און אויך באקענען איר מיט יונגע פרויען וועלכע פירען זיך אין דעם אידישען וועג, חאטש זיי זיינען געבארען אין אמעריקא און קומען אויך פון רייכע הייזער.
B"H, Yud Mem Ches, 5714.
Brooklyn.
Shalom u'Vrachah!
I received your letter in which you write about the acquaintance your daughter made some time ago with a young man, and over time they became closer until a shidduch was arranged between them and the conditions were written up at an auspicious time. You think that under better circumstances the chassan could have been closer to Yiddishkeit than he is now, and you request a blessing for this.
It is self-evident that for everything—especially to have nachas from children, sons-in-law, and daughters-in-law—one certainly needs the blessing of Hashem and His success. However, this does not exempt parents from doing everything within their ability in this direction. On the contrary, when one wants to receive Hashem's blessing and success, one must prepare the means and vessels for it; through this one receives it more quickly and in greater measure. This is achieved by increasing one's efforts in this direction.
Therefore, you and your husband should exert all possible means so that everything concerning your daughter and her chassan regarding Yiddishkeit will be realized practically. One should not be satisfied with what parents think is enough for them because one must not forget that the state of Yiddishkeit one has in middle age is usually what remains after much has fallen away from what their parents gave them—due to various reasons—and often an important part is lost. If what parents now give their children lacks sufficient vitality and warmth, then their children will also lack a certain amount; so what will remain afterward?
Especially considering that the younger generation faces greater challenges and difficulties in Yiddishkeit than previous generations did, it follows that we must have more tools—weapons—which means more attachment to Torah and mitzvos than one or two or even several generations ago.
It is not as people imagine—that once upon a time it was necessary to learn Shulchan Aruch with children so they would act as it says there, but today Sunday school or Talmud Torah until bar mitzvah or at most a parve yeshiva is enough. We see clearly that the opposite is true. In earlier times, being raised in a Jewishly observant environment alone strengthened one's Yiddishkeit even without cheder or yeshiva. But when one was raised in America (especially in smaller towns), the environment certainly did not provide this support; therefore, we must seek ways so that even shul—and even yeshiva—should not cool off Yiddishkeit.
When parents invest so much effort to ensure their children have broad opportunities for their physical well-being, it is even more necessary and important to ensure they have breadth of soul—for only then can the body also be as it should be.
May Hashem help you and your husband that all of the above should be realized practically. The first condition for this is that you yourselves become more connected to true Yiddishkeit; through this you can hope that your words about Yiddishkeit will be accepted by your children when they see you yourselves doing it wholeheartedly.
With wishes for Jewish nachas from your daughter with her chassan—and also from yourselves together with your husband.
In the name of the Lubavitcher Rebbe shlita,
The secretary: N.B.
I hope it is unnecessary to point this out; nevertheless I am writing regarding this: at least two months before your daughter's wedding you should introduce her to the laws connected with family purity life, and also introduce her to young women who conduct themselves according to these Jewish ways—even though they were born in America and come from wealthy homes.
Summary
The Rebbe teaches that today's youth face unprecedented spiritual challenges. Parents must respond by increasing warmth, effort, and personal example in transmitting authentic Yiddishkeit—ensuring both knowledge and heartfelt connection—to secure lasting Jewish continuity across generations.