ב"ה, י"א שבט, ה'תשכ"ו
ברוקלין, נ.י.
מרת נחמה תחי'
שלום וברכה!
איך באשטעטיג מיט פארגעניגן די ערהאלטונג פון אייער בריוו פון יאנ. 29, אין צוגאב צו דעם נחת-רוח וואס איך האב געהאט באקומענדיג דעם גרוס פון חשוב'ן רב הרב שלמה אהרן קאזארנאווסקי, וועמען איך האב געהאט געבעטן איבערצוגעבן אייך מיין געדאנק אין צוזאמענהאנג מיט דער גרינדונג פון "בית נחמה". עס האט מיר זייער געפרייט צו הערן פון אים מיט וואס פארא הארציקייט איר האט אויפגענומען די שליחות, און אייער גרייטקייט צו באווארענען, אז "בית נחמה" זאל זיין כשר ווי עס דארף צו זיין. דאס פארשטארקט די האפנונג, אז די קינדער וועלכע וועלן דארט דערצויגן ווערן וועלן זיין כשר'ע אידן, וואס דאס גיט די אמת'ע פארזיכערונג אז זיי וועלן אויך זיין אידן גוטע און מענטשן גוטע, אין אלע הינזיכטן פון דעם ווארט.
ס'איז איבעריג צו אונטערשטרייכן, אז אויב עס פאדערט זיך אזא פארפליכטונג לגבי יעדן אידישן קינד, וואו ער זאל זיך געפינען און אין וועלכע באדינגונגען ער זאל וואקסן, איז עס פון ספעציעלער וויכטיקייט לגבי די קינדער וועלכע געפינען זיך אין א לאנד, וואס אפילו ניט-אידן רופן דאס אן "הייליגע לאנד". דערצו האנדלט זיך דא וועגן אידישע קינדער וועמענס יונג לעבן איז, צוליב פארשידענע סיבות, ליידער נישט געווען דורכאויס פריי פון זארג און שוועריקייטן, ווי קינדער-יארן דארפן זיין. דאס אלס פארגרעסערט דעם זכות און פארגעניגן פון די אלע וואס נעמען אן אנטייל אין אויספארמירן און דערציען די קינדער אין דעם געהעריגען וועג. גלייכצייטיג פארגרעסערט עס זייער אחריות פאר דעם; אבער דער אויבערשטער פארזיכערט, אז א מענטש וואס האט פארגרעסערטע אחריות זאל זיין פארזארגט מיט פארגרעסערטע מעגלעכקייטן, כדי צו קענען נאכקומען אלע פארפליכטונגען אין דער פולסטער מאס, און - ווי אלע זאכן וועלכע זיינען פארבונדן מיט דעם אויבערשטן - ערפילן זיי אין א גוטער שטימונג, מיט שמחה און התלהבות.
איך ערלויב מיר צוצוגעבן נאך א פונקט: אויב דאס אלעס געשריבענע גילט ספעציעל פאר די אנטשטאלטן און אינסטיטוציעס וואס ווערן גערופן אויף אייער נאמען, אדער אויפן נאמען פון אייערע נאענטע - וואס דאן איז דאך די אחריות קלאר און אויסדריקלעך, און ווי געזאגט, צוזאמען דערמיט אויך דער זכות אינגאנצן אייערער - איז דאס אבער אויך גילטיק לגבי די אלע אנשטאלטן וואו איר קענט האבן אן איינפלוס און השפעה. און הערנדיג פון פארשידענע זייטן וועגן דער באציאונג צו אייך אין פארשידענע קרייזן אין ארץ-ישראל, איז אייער איינפלוס א גאר שטארקער, פיל שטארקער און פיל פארשפרייטער ווי איר שטעלט זיך פאר. אזוי אז מ'וועט זיכער אננעמען יעדן פארשלאג פון אייך אין דער אויבנגעשריבענער ריכטונג, אפילו אין אזעלכע קרייזן וואס, לויט זייער איינשטעלונג, וועט דאס אפשר זיין פאר זיי א נייעס.
שטייענדיג אויף מארגען נאך דעם יארצייט-טאג פון מיין שווער כ"ק אדמו"ר זצוקללה"ה נבג"מ זי"ע, איז צייטיג צו דערמאנען און אפשאצן זיין אינהאלטסרייכן לעבנסוועג, און ספעציעל צו אונטערשטרייכן דעם לייט-מאטיוו און גאלדענעם פאדעם וואס ציט זיך אין פארלויף פון זיין גאנצן לעבן. די אפלערנונג דערפון איז, אז אפילו איין איינצלנער איד, אויב ער שטעלט זיך מיט דער גרעסטער שטארקייט פאר אן אמת'ן אידעאל, באקומט ער אומגעהויערע מעגלעכקייטן איבערצוקומען שוועריקייטן, וואס אויפן ערשטן אויגנבליק ווייזט זיך אויס אז ס'איז גאנץ אוממעגלעך. אמת טאקע, ער האט געהאט אויסערגעוויינלעכע כוחות וואס איז גאר זעלטן צו געפינען בא מענטשן, ווי באוואוסט צו אלע וועלכע האבן נאכגעפאלגט זיין לעבן און זיינען געווען מיט אים פערזענלעך באקאנט. פון דער אנדער זייט אבער, זיינען די שוועריקייטן וואס מ'טרעפט איצט אן - אומפארגלייכבאר קלענער ווי די וועלכע ער האט אנגעטראפן אין זיין ארבעט.
ווינשנדיג אייך אלדאס גוטע, און איר זאלט קענען אנזאגן גוטע בשורות וועגן זיך און וועגן די וועלכע איר דערמאנט אין אייער בריוו, ווי אויך אין דעם אינהאלט פון מיין בריוו ווי געשריבן אויבן,
בברכה.
נדפסה בלקו"ש חכ"א ע' 369 ובחל"ג ע' 285, והושלמה עפ"י העתק המזכירות.
אודות אגרת זו - ראה גם לקמן באגרת הבאה.
מרת נחמה: שייוער. אגרת נוספת אלי' - לקמן ט'קנו.
B"H, 11 Shevat, 5726.
Brooklyn, NY.
Shalom u'Vrachah!
I am pleased to confirm receipt of your letter from January 29th, in addition to the satisfaction I had upon receiving greetings from the esteemed Rabbi Shlomo Aharon Kazarnovsky, whom I had asked to convey to you my thoughts regarding the founding of "Beis Nechama." It greatly pleased me to hear from him how warmly you accepted this mission and your readiness to ensure that "Beis Nechama" will be kosher as it should be. This strengthens the hope that the children who will be raised there will be proper Jews, which is the true assurance that they will also be good Jews and good people in every sense of the word.
It is hardly necessary to emphasize that if such an obligation applies to every Jewish child—wherever he may be and under whatever conditions he may grow up—it is of special importance regarding children who are in a land which even non-Jews call "the Holy Land." Moreover, these are Jewish children whose young lives have unfortunately not been entirely free from worry and difficulties as childhood years should be. All this increases the merit and satisfaction of all those who participate in shaping and educating these children in the proper way. At the same time, it increases their responsibility; but the Alm-ghty assures that a person with increased responsibility will also be provided with increased abilities so as to fulfill all obligations fully—and as with all matters connected with the Alm-ghty—to fulfill them in a good spirit, with joy and enthusiasm.
Allow me to add another point: If all that has been written applies especially to institutions named after you or your relatives—where then your responsibility is clear and explicit, and as mentioned above, so too is your merit—this also applies regarding any institutions where you can have influence. And hearing from various sources about your standing in different circles in Eretz Yisrael, your influence is much stronger and more widespread than you imagine. Therefore, every suggestion you make in the above direction will surely be accepted—even in circles where, according to their outlook, it might come as something new.
Standing now on the morning after the yahrzeit of my father-in-law, the holy Admor zatzal nbg"m zya"a, it is timely to recall and appreciate his meaningful life path—and especially to emphasize the leitmotif and golden thread running throughout his entire life. The lesson from this is that even a single Jew who stands with utmost strength for a true ideal receives extraordinary abilities to overcome difficulties which at first glance seem completely impossible. It is true he had exceptional powers rarely found among people—as known to all who followed his life or were personally acquainted with him. On the other hand, however, the difficulties encountered now are incomparably smaller than those he faced in his work.
Wishing you all good things—that you should be able to report good news about yourself and those you mentioned in your letter—as well as regarding what I wrote above.
Summary
The Rebbe encourages Mrs. Nechama’s dedication to Jewish education through Beis Nechama and urges her not only to take responsibility but also recognize her broad influence for good. Drawing inspiration from his father-in-law’s perseverance, he reminds her that G‑d grants extra strength for greater responsibilities.