ב"ה, י"א אלול, השי"ת
הוו"ח אי"א מו"מ באמונה וכו' מהר"י הכהן שי'
שלום וברכה!
במענה על מכתבו מר"ח אלול, עם המוסגר בו, מצורף בזה קבלה על הטשעק להדפסת הקונטרס לר"ה הבע"ל. ומצוה גוררת מצוה אשר ילך הלוך וגדול במעשה הצדקה, כפי כוחותיו עתה און נאך מער.
ווארום ביים אויבערשטן איז דאך דא צוויי וועגן: איין דרך איז, אז פריער גיט ער געלט און זעט וויפל מען שיידט אפ דערפון אויף צדקה, לפי ערך, און א צווייטער וועג איז, אז מ'גיט אויף צדקה מער ווי מ'קען און דער אויבערשטער בלייבט ניט א בעל חוב, און גיט דערנאך אויך אפ, אויסגערעכענטערהייט כמה חלקים אויב מ'האט געגעבן מעשר, אדער מיט א בזבוז כמה חלקים אויב מ'האט געגעבן חומש. במילא קומט אויס אז פאר יעדן דאלער וואס מ'גיט מער, ווי עס ווייזט זיך אויס, מער ווי לויט די כוחות נאך, גיט דער אויבערשטער א חוץ דעם דאלער נאך כמה וכידוע בכמה ספרים.
דערפאר ליי[נ]ענדיק אין אייער בריוו, אז איר ווילט ניט פארשפעטיקן די געלעגנהייט צו געבן א ביסל צדקה, ובפרט בחודש אלול, און זעענדיק דעם סכום פון אייער טשעק, איז מיר א וואונדער וואס איר האט רחמנות אויפן אויבערשטן, און וואס ארט אייך אז אייער טשעק וואלט געווען אזוי, אז דער אויבערשטער וואלט אייך געגעבן הכנסה און פרנסה שלא בערך מער ווי איר האט זיך אליין אפגעשאצט מיט דער צדקה פון דעם טשעק?
איך האף אז איר וועט אויף מיר ניט פאראיבל האבן, און וועט אויך געדיינקען, אז דער רבי האט אלעמאל געוועלט אייך מאכן פאר א גביר, וואס איינער פון די וועגן איז עשר תעשר - געבן צדקה ווי דער רבי האט געוואלט, און אז מ'דינגט זיך ניט, דינגט זיך דער אויבערשטער אויך ניט, כפי שמבואר באגה"ק סימן י"ג, אז אפילו דער וואס איז מבזבז חומש איז דאס פון בחינת הצמצום והגבול בעבודת ה', אבער דער וואס איז פון מידת החסד וההתפשטות בעבודת הוי' (וואס בפרט האט דאס א שייכות צו כהנים, ווארום כהן איז דאך איש החסד) ואין מעצור לרוח נדבתו בין בצדקה ובין בת"ת וכו', איז דאן מסיים דער אלטער רבי, אז דער אויבערשטער פירט זיך מיט עם אויך במידת חסדו הגדול ובלי גבול ותכלית.
מיר וואלט געפרייט צו הערן בשורות טובות מהנעשה במחנו בכלל, און אויך וואס עס טוט זיך בא אייערע ברידער שי'. איך האף צו הערן פון אייך אז אין אייערע ביזנעס מערקט זיך א באלעבונג. עס אינטערעסירט מיר אויך צו וויסן וואס עס טוט זיך בנוגע צו אייער קייס און די הצעה וועגן א בנין.
בברכת כתיבה וחתימה טובה, המחכה לבשורות טובות
מנחם שניאורסאהן
מהעתק המזכירות.
מהר"י הכהן שי': כ"ץ. אגרות נוספות אליו - לעיל תכא, ובהנסמן בהערות שם.
B"H, 11 Elul, Hashem yisbarach vavac"h iy"a mo"m b'emunah etc. Mehar"i HaKohen shiyichyeh.
Shalom u'Vrachah!
In response to your letter from Rosh Chodesh Elul, with its enclosure, I am attaching here a receipt for the check for printing the booklet for the upcoming Rosh Hashanah.
One mitzvah brings another mitzvah in its wake; may you continue to grow in acts of charity according to your current ability—and even more so. For with the Aibershter (the Almighty), there are two ways: one way is that first a person gives money and then sees how much is left for charity proportionally; another way is to give more than one can afford to charity, and the Aibershter does not remain indebted—He then provides accordingly: if one gave maaser (a tenth), He gives back calculated portions; if one gave chomesh (a fifth), He gives back even more. Thus, for every extra dollar given—beyond what seems possible—the Aibershter gives not only that dollar but several more, as is well known from many sefarim.
Therefore, reading in your letter that you do not want to miss the opportunity to give some charity—especially in Elul—and seeing the amount of your check, I wonder why you have mercy on the Aibershter? Why are you concerned that your check should be such that the Aibershter would give you income and livelihood far beyond what you estimated yourself by this check's charity?
I hope you will not take offense at my words and will also remember that the Rebbe always wanted you to become a wealthy man—one of the ways is 'Aser te'aser' (You shall surely tithe)—to give charity as the Rebbe wished. And if one does not bargain over this, neither does the Aibershter bargain—as explained in Iggeres HaKodesh siman 13: even someone who spends a chomesh is still within limitation and measure in serving Hashem; but one who serves with chesed and expansiveness (especially relevant to Kohanim—for a Kohen is a man of kindness), then nothing restrains his generous spirit—whether in charity or Torah study. The Alter Rebbe concludes there that then the Aibershter also acts toward him with His great kindness—without limit or end.
I would be happy to hear good news about what is happening in our camp generally and also about your brothers. I hope to hear from you that there is success noticeable in your business. I am also interested to know what is happening regarding your case and the proposal about a building.
With blessings for a good inscription and sealing [in the Book of Life], awaiting good news,
Menachem Schneerson
From a copy by secretariat.
Mehar"i HaKohen shiyichyeh: Katz.
Additional letters to him: above letter 521; see references there.
Summary
The Rebbe teaches that giving generously—even beyond one's means—with trust in G‑d leads to abundant blessings both materially and spiritually. True generosity opens channels for unlimited Divine kindness.