ב"ה, ט"ז כסלו, תשט"ז
ברוקלין.
ברכה ושלום!
איך האב באקומען אייער בריף פון כ"ח חשון, און צוליב די פילע טרדות האט זיך אפּגעהאלטען דער ענטפער ביז איצטער.
בהנוגע צו דעם אינהאלט פון אייער בריף: לויט ווי מיר זיינען אנגעזאגט געווארען, אז יעדער איד הייבט אן זיין טאג, מיט די ווערטער, "מודה אני לפניך מלך כו'", איז ניט נאר דער מיין דעם אנהויב פון טאג, נאר דאס גיט דעם טאן און דארף דורכנעמען די פּאסירונגען פון דעם גאנצען מעת לעת, און אז די תורה וועלכעס איז א תורת חיים, פאדערט דאס פון יעדערען פון אונז, איז דאך זיכער, אז עס איז פראן[1] וואס צו דאנקען השם יתברך, יעדער טאג, אן אויסנאם. און דעריבער וואונדערט מיר אויף דעם טאן פון אייער בריף, זייענדיק זיכער אז מערערע מאל האט זיך איר אריינגעטראכט אין די ווערטער פון מודה אני, און אין די פערשידענע זאַצען וואו דער געדאנק ווערט ווידערהאלט אין די תפלות און ברכות אין פארלויף פון טאג.
עס איז פארשטענדליך, אז קיינער האט ניט אלץ וואס ער וויל, אפילו ניט דאס אלץ וואס ער וויל מצד דעם יצר טוב, ווארום דאס איז דער גאנצער אופן אויסשטעל פון עולם הזה, און בפרט זינט מען געפינט זיך אין גלות, ביז עס וועט קומען משיח צדקנו און עס וועט זיין די גאולה האמיתית, איז ניטא קיין דורכאויס גאנצקייט, און קיינער האט ניט זיין גאנצע הארץ פארלאנגונגען, און דאך האט מען אונז אנגעזאגט צו זאגען "מודה אני לפניך כו'", און נאך מער איז די פאדערונג, אז דאס זאל געזאגט ווערען, מיט שמחה.
און ניט נאר דער זאגען מודה אני דארף זיין בשמחה, נאר דער גאנצער מעת לעת מיט אלע זיינע פּאסירונגען דארפען זיין בשמחה, ווארום אויף זיי אלע איז דער צוזאג פון עבדו את ה' בשמחה, און ווי עס ווערט ערקלערט אין מערערע ערטער, אז דינען השם יתברך דארפמען ניט נאר מיט דאוונען, לערנען תורה און געבען צדקה, נאר אויך מען קען און מען דארף דינען השם יתברך אויך מיטן עסען, טרינקען, טוענדיק פערשידענע ארבעט, און אויך הויז ארבעט איינגעשלאסען.
והנה, צו דעם אלעם וואלטן געדארפט אנקומען, ווען עס וואלט זיך האנדלען וועגען אן אנדערען, אבער ווען עס רעט זיך וועגען אייך, איז ווען איר אליין טראכט זיך אריין אין די ענינים וואס איר שרייבט, אריינקוקענדיק אין דעם און זעהענדיק דעם רעכטען זייט אין דעם, קומט ארויס דענסטמאל גאר אן אנדער חשבון, און, לויט מיין מיינונג, איז דאס טאקע דער ריכטיגער חשבון, נעמליך:
השם יתברך האט אייך באשאנקען מיט פיינע קינדער, און ניט קוקענדיק אויף דעם וואס איר געפינט זיך אין נויארק, וואס נאר א קליינער פּראצענט פון אידישע קינדער באקומען א תורה חינוך, האט השם יתברך אייך באגליקט אז אייערע קינדער באקומען ניט נאר א סתם תורה חינוך, נאר אויך א חסידישען חינוך אין א ישיבה וועלכע איז געגרינדעט דורך נשיאי ישראל, און ניט קוקענדיג אויף דעם וואס - ווי איר שרייבט - אז אייער מאן כו', האט ער דאך ניט נאר ניט געשטערט צו אזא חינוך, נאר אין געגען טייל, ער העלפט נאך, אויב אפילו ניט אין אזא מאס ווי אייך דאכט זיך, אז ער האט געדארפט העלפען, און ניט קוקענדיג אויף דעם וואס אייער מאן איז א ביזנעס מאן אין נויארק, און ליידער ווייסט מען ווי בא דער מערהייט פון זיי גייט אדורך א שבת און יום טוב, און אין וואס זיי פארבריינגען זייער פרייע צייט, אין די נאכט קלובען א.א.וו. האט השי"ת אייך מצליח געוועון, אז אייער מאן איז מקדיש א טייל פון זיין צייט פאר צרכי צבור בני ישראל, און זעלבסט פארשטענדליך שלא על מנת לקבל פרס. און אזוי קענט איר נאך פארטזעצען דעם חשבון פון דער גוטער זייט, וואס זיכער ווייסט איר פון מערערע איינצעלהייטען, וואס איך ווייס זיי ניט, און מאכענדיק אזוי ארום דעם סך הכל, וועט איר שוין אליין זעהן וואס עס קומט ארויס.
און השם יתברך זאל אייך באגליקען, אז פון איצטער און ווייטער זאלט איר קוקען נאר מיט א גוטער אויג אויף אייער מאן און אויף אייערע קינדער - שיחיו - און אויף דער גאנצער סביבה, וואס דענסטמאל וועט איר אליין זעהען אויף וויפיל מען קען זיין צופרידען און דאנקען השם יתברך מיטן פולען הארצען פאר די חסדים אין דער פארגאנגענהייט, און פאר די חסדים - און נאך א גרעסערער מאס - אין דער צוקונפט.
בברכה לבשורות טובות תמיד כל הימים.
- 1 פאראן
B"H, 16 Kislev, 5716.
Brooklyn.
Bracha v'Shalom!
I received your letter from the 28th of Cheshvan, and due to many preoccupations my response was delayed until now.
Regarding the content of your letter: As we have been instructed, every Jew begins their day with the words "Modeh Ani Lefanecha Melech..." (I thank You, living and eternal King...), this is not only meant as the start of the day but sets the tone and should permeate all events throughout the entire day. Since the Torah is a Torah of life and demands this from each of us, it is certain that there is always something to thank Hashem for every single day without exception.
Therefore I am surprised at the tone of your letter, being sure that you have reflected many times on the words of Modeh Ani and on the various phrases where this idea is repeated in prayers and blessings throughout the day. It is understood that no one has everything they want—not even everything they want for good reasons—because this is how this world is set up. Especially since we are in exile until Mashiach Tzidkeinu comes and there will be true redemption, there is no complete fulfillment; no one has all their heart's desires. Yet we are told to say "Modeh Ani Lefanecha..." (I thank You...), and even more so we are required to say it with joy.
Not only should saying Modeh Ani be done with joy, but our entire day with all its events should be filled with joy. For regarding all these things there is the assurance of "Ivdu es Hashem b'Simcha" (Serve Hashem with joy), and as explained in many places: serving Hashem should not only be through prayer, Torah study, or giving tzedakah; one can—and must—serve Hashem also through eating, drinking, doing various kinds of work—including housework.
All this would be expected even if it concerned someone else. But when it concerns you personally—when you reflect on what you wrote and look at it from the right perspective—a very different calculation emerges. In my opinion, this is truly the correct calculation: Hashem has blessed you with wonderful children. Despite being in New York where only a small percentage of Jewish children receive a Torah education, Hashem has granted you success that your children receive not just any Torah education but also a chassidic education in a yeshiva founded by Nesi'ei Yisrael.
And despite what you wrote about your husband etc., not only did he not oppose such an education but on the contrary—he even helps out; even if perhaps not as much as you think he should have helped. And despite your husband being a businessman in New York—and unfortunately we know how most spend their Shabbos and Yom Tov and their free time in nightclubs etc.—Hashem has granted you success that your husband dedicates part of his time for communal needs of Bnei Yisrael—and obviously not for personal gain.
You can continue this positive accounting further; surely you know many details I do not know. By making such an overall calculation from this positive side, you will see for yourself what emerges.
May Hashem bless you that from now on you will look with a good eye upon your husband and your children—may they live—and upon your entire environment. Then you will see how much one can be satisfied and thank Hashem wholeheartedly for past kindnesses—and for future kindnesses in even greater measure.
Summary
The Rebbe teaches us to begin each day with gratitude to Hashem, allowing this attitude to shape our entire outlook. By focusing on our blessings—even amidst challenges—we cultivate true joy and appreciation for G‑d's kindnesses past and future.