ב"ה, כ"ה אלול, ה'תשכ"ב
ברוקלין, נ. י.
אל בני ובנות ישראל אשר בכל מקום ומקום ה' עליהם יחיו
שלום וברכה!
דער יאהר ה'תשכ"ב וועלכער קומט באלד צום שלוס, איז געווען א יאהר פון ערנסטע געשעענישן אין דער וועלט בכלל און אין דער אידישער וועלט בפרט:
די שרעק פאר דער מאכט פון די אטאמישע וואפען; די אנגעשטרענגקייט און צערודערונג פון די צווישען-פעלקער באציאונגען; דער וועלט געלויף אין פעלקער באוואפנונג א. ז. וו.
אין דער אידישער לאגע ספעציעל - זיינען אידישע ישובים אין געוויסע טיילן פון דער וועלט ערנסט אויפגעטרייסלט געווארען.
אזוי אויך בנוגע צום יחיד, ביז אין זיין טאג טעגליכען לעבן, איז חאטש עס האט זיך געמערקט א התעוררות (א דערוועקונג), דורשט און אומקערן זיך צו אונזערע אייביגע קוואלען פון אמונה פאראיינציגט מיט תורה ומצות - איז דאך אבער, ליידער (ניט אין סליחות טעג גערעדט) די געוואלטיגע שעת הכושר (גינסטיגע צייט) ניט אויסגענוצט געווארען אין דער געהעריגער מאס.
* * *
אין אנבליק פון דעם נייעם יאהר, הבא עלינו ועל כל ישראל לטובה, דארף זיך יעדער איד שטעלן די פראגע: וואס קען איך טאן צו פארבעסערן און פארזיכערן די לאגע אין דעם קומענדיגען יאהר? וואס קען איך טאן פארן יחיד, פאר זיך, פאר כלל ישראל און פאר דער וועלט ארום?
און ראש-השנה גיט דעם ענטפער; גיט אויך די מעגליכקייט:
ראש-השנה, דער יום-המשפט פון דעם יחיד, פון דעם כלל און פון דער גאנצער וועלט - איז דער אריינפיר אין דעם נייעם יאהר, און דער ראש (קאפ) פון דעם אנקומענדען יאהר.
די נקודה פון ראש השנה איז הכתרה - פון דאס ניי קרוינען דעם אויבערשטן פאר א מלך - דורך מלכותו ברצון קבלו עליהם,
מיט א גרויסער שמחה, שטארקען ביטול און גרויסער יראה קרוינען און אויפנעמען דעם אויבערשטן אלס מלך, און אונטערווארפן זיך צו זיין ווילען.
יעדער איד ערפילט אין דעם טאג פון ראש השנה דעם אנזאג שתמליכוני עליכם - קרוינט מיך אלס קעניג איבער אייך - דעם אנזאג צו יעדן איינעם און איינער פון אונז.
פון דער הכתרה פון די יחידים, וואס יעדערער פון זיי איז דאך א בעשטאנד טייל פון כלל ישראל, ווערט די הכתרה פון דעם אויבערשטן אלס מלך ישראל וגואלו. די קבלת מלכותו פונם יחיד, בתוך כלל ישראל, ווירקט אויף דעם גאנצן ארום, אויף דער גאנצער וועלט, און עס ווערט ערפילט די בקשה: מלוך על כל העולם כולו (קיניג אויף דער גאנצער וועלט).
קבלת מלכותו דריקט זיך אויס, אין איינטשעלן די טאג-טעגלעכע אויפפירונג אין פולן איינקלאנג מיט דעם מלך'ס ווילן און זיינע געבאטן, וועלכע זיינען אונז געגעבען געווארען פון דעם אויבערשטען, דעם מלך חפץ בחיים (וואס וויל געבן אמת-ריכטיגן לעבן) אין דער תורה, תורת חיים, און די מצות אויף וועלכע עס שטייט וחי בהם.
אזא אויפפירונג פארזיכערט א רוהיגן און גליקלעכן לעבן פאר דעם יחיד, פאר דעם כלל און פאר כל העולם כולו - גליקלאך סיי אין רוחניות סיי אין גשמיות,
ווארום אין דער אמת'ן - זיינען רוחניות און גשמיות ניט צוויי באזונדערע וועלטן,
שמע ישראל (אז א איד פארשטייט און דערהערט, אז) ה' (איז) אלקינו (סיי פון איינצעלנעם ישראל, סיי פון כלל ישראל. אז) ה' (איז) אחד (איינציג איבעראל און אומעטום - לעולם ועד) - בריינגט ער די איינציקייט קון אנטפלעקט איר אין כל העולם כולו און זעט אז ג-טליכקייט און רוחניות פירט אן מיט די גשמיות און א פארבעסערונג אין גייסטיקן לעבן ברענגט א פארבעסערונג אין מאטעריעלן לעבן.
* * *
די פארבעסערונג אין גייסטיקן לעבן, אין דער ערפילונג פון די מצות המלך מוז קומען אין ביידע געביטן: מצות וועלכע זיינען בין אדם למקום און מצות וועלכע זיינען בין אדם לחבירו, און דאס ווערט אונטער-שטארכן אין דעם אויסגעשריי פון ראש-השנה: תשובה, תפילה וצדקה מעבירין את רוע הגזירה.
תשובה, דער פעסטער באשלוס אומקערן זיך צום מלך, מיט א חרטה גמורה אויפ'ן עבר און א קבלה טובה אויף להבא, סיי אין תפילה, אין דעם געביט פון בין אדם למקום, און סיי אין צדקה אין דעם געביט פון בין אדם לחבירו.
דאס אלעס נעמט אראפ את רוע הגזירה
און בריינגט פאר'ן יחיד, פאר'ן כלל און פאר כל העולם כולו
א כתיבה וחתימה טובה לשנה טובה ומתוקה, בגשמיות וברוחניות גם יחד.
בברכת כתיבה וחתימה טובה בטוב הנראה והנגלה
מנחם שניאורסאהן
כללי. נדפס בלקו"ש ח"ט ע' 431. אודות אגרת זו ראה גם "תורת מנחם - אגרות מלך" ח"א ע' 59.
כ"ה אלול: נברא העולם (ויק"ר רפכ"ט. פדר"א פ"ח. ראה ר"ן ר"ה טז, א). ההמשכה על כל השנה שביום כ"ה באלול ומעלתו - נתבאר בד"ה יו"ט שר"ה תרל"ב.
א התעוררות: להעיר מאמר הבעש"ט ז"ל על הב"ק שמכרזת (לקו"ת שלח מן, סע"ב).
ניט אויסגענוצט: ראהל קו"ת ויקרא רד"ה אדם כי יקריב.
געהעריגער מאס: ראה כתובות סז, רע"א.
פאר דער וועלט: כתוכן כמה בקשות דר"ה ועד לתפלה וידע כל פעול (שבעולם העשי' - סי' האריז"ל) כו'.
יום המשפט.. פון דער גאנצער וועלט: כל באי עולם (ר"ה פ"א מ"ב. ז"ח ר"פ נח).
דער ראש: ראה עטרת ראש בתחלתו.
איז הכתרה.. מיט א גרויסער: ד"ה יו"ט שר"ה, תש"ג.
דעם אנזאג: ר"ה טז, א.
ווירקט.. אויף דער גאנצער וועלט: ראה פדר"א פי"א: אמר להם כו' ונמליך עלינו כו'.
קבלת מלכותו: ראה ג"כ קונטרס התפלה פט"ו.
בחיים.. ריכטיגן לעבן: ראה מחצה"ש לשו"ע או"ח סקתפ"ב סק"ד.
שמע ישראל.. אחד: מלכות דברי ר' יוסי (ר"ה לב, ב. ונתבאר בהמשך וכהה תרל"ז פ"פ) .
אחד.. אומעטום: ראה שו"ע רבנו הזקן סס"א ס"ו.
די איינציקייט.. אין כל: ראה אגה"ק ס"ט.
תפילה.. למקום: עייג"כ אור תורה להה"מ בסופו ד"ה אל תעש.. לפני המקום.
B"H, 25 Elul, 5722.
Brooklyn, NY.
To the sons and daughters of Israel in every place—may Hashem be upon you for life.
Shalom u'Vrachah!
The year 5722, which is soon coming to a close, has been a year of serious events in the world at large and especially in the Jewish world: fear over the power of atomic weapons; tension and disruption in international relations; the global race for armaments, etc. In particular, in the Jewish situation—Jewish communities in certain parts of the world have been seriously shaken. Also regarding individuals—even in daily life—although there has been a noticeable awakening, thirst, and return to our eternal sources of faith united with Torah and mitzvos—unfortunately (not only during Selichos days) this tremendous opportunity was not utilized to its proper extent.
In view of the new year approaching us and all Israel for good, every Jew must ask: What can I do to improve and secure the situation in the coming year? What can I do for myself, for others, for all Israel, and for the world around me?
Rosh Hashanah gives both an answer and an opportunity: Rosh Hashanah—the Day of Judgment for each individual, for the community as a whole, and for the entire world—is the entry into the new year and serves as its head (beginning). The essence of Rosh Hashanah is coronation—renewing our crowning of Hashem as King through "Malchuso b'Ratzon Kiblu Aleihem" (they accepted His kingship willingly), with great joy, strengthened self-nullification (bitul), and awe. We crown and accept Hashem as King and submit ourselves to His will. Every Jew fulfills on this day Hashem's command "Shetamlichuni Aleichem" (Crown Me as King over you)—a directive to each one of us.
From this coronation by individuals—each being an integral part of Klal Yisrael—comes Hashem's coronation as King over Israel and its Redeemer. Accepting His kingship by each individual within Klal Yisrael affects everything around us—the entire world—and fulfills our request: "Meloch al kol ha'olam kulo" (Reign over all the world). Accepting His kingship is expressed by aligning daily conduct entirely with the King's will and commands—which were given to us by Hashem, "the King Who desires life," through Torah (Torat Chaim) and mitzvos about which it says "V'chai Bahem" (and you shall live by them).
Such conduct ensures a peaceful and happy life for each person, for Klal Yisrael, and for all humanity—happiness both spiritually and materially. For in truth spirituality and materiality are not two separate worlds: Shema Yisrael (when a Jew understands that) Hashem is Elokeinu (of each individual Jew as well as all Israel), Hashem is Echad (the One everywhere forever)—this brings unity revealed throughout all creation. One sees that G‑dliness/spirituality directs materiality; improvement in spiritual life brings improvement in material life.
This improvement in spiritual life—in fulfilling mitzvos of the King—must come in both areas: mitzvos between man and G‑d (bein adam laMakom) and mitzvos between man and fellow man (bein adam lechaveiro). This is emphasized by Rosh Hashanah's outcry: "Teshuvah, tefillah u'tzedakah ma'avirin et ro'a hagezeirah" (Repentance, prayer, and charity remove evil decrees). Teshuvah means a firm resolve to return to the King with complete regret over past actions and good resolutions for the future—both through tefillah (in matters between man and G‑d) and tzedakah (in matters between man and fellow man). All this removes evil decrees and brings upon each individual, upon Klal Yisrael, and upon all humanity a ketivah v'chatimah tovah l'shanah tovah u'metukah—a good inscription and sealing for a good sweet year—in both materiality and spirituality together.
Summary
The Rebbe teaches that Rosh Hashanah calls us to crown Hashem anew through sincere commitment to Torah values in both our relationship with G‑d and with others. This unity brings blessing to ourselves, Klal Yisrael, and all humanity—spiritually as well as materially.