ב"ה, י"ז טבת, תשי"ד
ברוקלין.
שלום וברכה!
איך בין געווען צופרידען צו באקומען א ידיעה פון אייער מוטער תחי' אז בא אייער זון איז געבארען געווארען א טאכטער, און השם יתברך זאל העלפען אז די עלטערען זאל[ן] זי האדעווען אין א גוטען אופן אין אידישען וועג געזונטערהייט און פרייליכערהייט.
זעלבסט פארשטענדלעך אז אין דער איצטיקער צייט מוזען עלטערען ריידין מיט זייערע קינדער, אויך אין אזעלכע פראגען, וואס אמאל איז דאס גאר בא קיינעם קיין פראגע ניט געווען, אבער דאס מאכט נאך מער פליכט און מער שטארקער.
איך מיין צו זאגען אז מען דארף איינווירקען אויף קינדער אז זייער הויז זאל זיך פירען ווי א אידישע הויז דארף זיך פירען, א כשר'ה קיך, אפהיטען שבת, אפהיטען טהרת המשפחה (מקוה) א.א.וו. און אין מערסטע פאלען איז ניט מיט איין מאל ווירקט מען דאס, אבער דאס דארף ניט אפהאלטען עלטערען צו ריידין מערערע מאל וועגען דעם, אט אזוי ווי ווען מען זעהט אז א קינד וויל זיך שעדיגען דעם קערפער, נעמט מען דאך אן אלע מיטלען ניט צו דערלאזען דאס, איז פיל מער פארשטענדלעכער, ווען מען זעהט אז א קינד וויל זיך שעדיגען סיי אין קערפער און סיי אין נשמה אז מען דארף ריידין מערערע מאל ביז מ'ווירקט איין אויף די קינדער.
און בכדי אז דאס זאל זיין גרינגער און גיכער, איז כמעט יעדער מאל בעסער צו אנווענדען די בעסערע וועג, ניט דורך קריגען זיך נאר דורך בעטען אויף א פאסענדען אופן און די פאסענדע אויפקלערונגען, און איבערהויפט געבען צו ערקלערען אז מיטן פירען זיך אין אידישען וועג, איז דאס ניט וואס מ'טוט א טובה דעם אויבערשטען, נאר אז מען וויל האבען א גוטען גליקליכען לעבען, מוז זיך א איד אויפפירען אין דער וועג פון תורה ומצוות.
און דאס וואס מען זעהט אז אויך אזעלכע אידען וועלכע זיינען ניט אפגעהיט אין דעם, און לעבען דאך א גוטען טאג, איז צוויי זאכען אין דעם: ערשטענס איז שווער צו וויסען וואס עס טוט זיך בא יענעם, און וועגען די ניט גוטע זאכען שעמט [ער] זיך צו דערציילען יענעם, און בפרט ווען זיי ווייסען אז זיי אליין זיינען די שולדיגע אין דעם, דורך זייער אויפפירען זיך געגען דער תורה. צווייטענס, ווי די תורה דערציילט האט השם יתברך פיל געדולד, און וויל געבען א אידען די מאקסימום צייט אז אפשר וועט ער דאך סוף כל סוף חאפען זיך צום אמת און וועט זיך אוועקשטעלן אויפן גלייכען וועג, און דעריבער קען דאס אמאל נעמען יארען ביז מען זעהט דעם ניט גוטען ח"ו אויסגאנג פון ניט פירען זיך לויט דער תורה, אבער אום צו פארזיכערען און פארהיטען דאס ניט גוטע ח"ו, איז גלייכער צו טען דאס יעצט, אפילו ווען אפילו מען דיינקט, אז דאס ניט גוטע ח"ו איז אין א צייט יארען ארום.
איך וויל ניט צופיל מאריך זיין אין דעם, בכדי ניט צו ווייטאן אייך, און איך האף אז דאס אויבענדערמאנטע וועט גענוגענד זיי, אז איר זאלט טאן מיט ענערגיע צו איינווירקען אויף אייערע קינדער אין א וועג פון קירוב און אויף א פאסענדען אופן מאכען זיי מער נעהענטער צו אידישקייט, און השם יתברך זאל אייך העלפען.
בברכה.
בשם כ"ק אדמו"ר שליט"א, מזכיר:
B"H, 17 Teves, 5714.
Brooklyn.
Shalom u'Vrachah!
I was pleased to receive news from your mother, may she live, that your son had a daughter born to him. May Hashem Yisbarach help that the parents should raise her in a good manner, in the Jewish way, with health and happiness.
It is self-understood that in our times parents must speak with their children even about matters which once were never questioned by anyone. This only increases the obligation and strengthens it further.
I mean to say that one must influence children so that their home is conducted as a Jewish home should be: a kosher kitchen, observing Shabbos, observing Taharas HaMishpachah (mikvah), etc. In most cases this is not achieved at once; however, this should not prevent parents from speaking several times about it—just as when one sees a child wanting to harm their body, all means are taken to prevent it. All the more so when one sees a child wanting to harm both body and soul—one must speak repeatedly until the message is absorbed by the children.
And in order for this to be easier and quicker, almost always it is better to use the best approach—not through arguing but by asking in an appropriate manner and with proper explanations. Above all, one should clarify that living in the Jewish way is not doing a favor for the Aibershter; rather, if one wants a good and happy life, a Jew must conduct themselves according to Torah and mitzvos.
As for seeing Jews who do not observe these things yet seem to live well—there are two points here: Firstly, it is hard to know what really goes on with someone else; regarding negative things they are ashamed to tell others—especially when they know they themselves are at fault due to their conduct against Torah. Secondly, as Torah tells us, Hashem Yisbarach has much patience and wants to give a Jew maximum time so perhaps he will eventually grasp the truth and set himself on the right path. Therefore it can sometimes take years before one sees the negative outcome (G‑d forbid) of not living according to Torah. But in order to ensure and prevent such negativity (G‑d forbid), it is better to act now—even if one thinks that any negative result would only come after many years.
I do not want to elaborate too much so as not to burden you. I hope what was mentioned above will suffice—that you should act energetically to influence your children with closeness and in an appropriate manner, bringing them closer to Yiddishkeit. May Hashem Yisbarach help you.
Summary
The Rebbe teaches that persistent loving guidance helps children embrace Torah values. Even if others seem happy without observance, true fulfillment comes from living according to Torah and mitzvos—and parents play a crucial role in this process.